Kenapa wanita yang dahulunya mempunyai kulit lembap dan anjal tiba-tiba mengalami kulit kering, gatal, kusam dan semakin sensitif apabila menghampiri menopaus? Adakah semuanya berpunca daripada hormon estrogen, atau sebenarnya badan sedang kekurangan nutrien tertentu?
Artikel Kesihatan | vitamin.my
1. Umur Baru 40-an, Tetapi Kulit Dah Macam Hilang Kelembapan?
Pernah tak seorang wanita mengalami keadaan begini?
Dahulu, kulit muka tidak memerlukan terlalu banyak penjagaan. Selepas mandi, sapu sedikit pelembap pun sudah cukup. Kulit terasa lembut, licin dan tidak banyak masalah.
Tetapi apabila umur memasuki lingkungan 40-an, semuanya mula berubah.
Kulit muka terasa tegang selepas mencuci muka. Bahagian pipi semakin kering. Garisan halus di sekitar mata lebih jelas kelihatan. Kadangkala kulit tangan dan kaki pula menjadi kasar, bersisik atau gatal.
Ada wanita mula membeli pelbagai produk penjagaan kulit. Daripada pelembap biasa, bertukar kepada serum mahal, krim anti-penuaan dan pelbagai produk yang menjanjikan kulit lebih muda.
Namun masalahnya tetap berulang.
Lalu timbul persoalan:
Adakah kulit kering ini tanda badan sedang kekurangan vitamin?
Atau sebenarnya perubahan hormon yang sedang berlaku?
Jawapannya menarik kerana kedua-duanya boleh memainkan peranan, tetapi bukan dengan cara yang sama.
Kulit kering semasa perimenopause memang biasa berlaku. Namun, tidak semua kulit kering berpunca daripada hormon, dan tidak semua wanita yang mengalami kulit kering sebenarnya kekurangan vitamin.
Untuk memahaminya, kita perlu melihat bagaimana hormon, struktur kulit, pemakanan dan proses penuaan saling berkaitan.
2. Apa Sebenarnya Perimenopause?
Perimenopause ialah fasa peralihan sebelum seseorang wanita mencapai menopaus.
Menopaus ditakrifkan apabila seseorang wanita tidak mengalami haid selama 12 bulan berturut-turut, tanpa sebab lain yang menerangkan keadaan tersebut.
Perimenopause pula boleh bermula beberapa tahun sebelum haid berhenti sepenuhnya.
Bagi kebanyakan wanita, perubahan ini bermula sekitar usia 40-an, walaupun sesetengahnya boleh mengalaminya lebih awal.
Dalam tempoh ini, fungsi ovari berubah dan penghasilan hormon pembiakan menjadi kurang stabil.
Dua hormon yang sering dibincangkan ialah estrogen dan progesteron.
Estrogen khususnya memainkan peranan penting dalam pelbagai tisu badan, termasuk kulit.
Ketika perimenopause, paras estrogen tidak semestinya menurun secara lurus. Ia boleh meningkat dan menurun dengan ketara dari satu kitaran ke kitaran yang lain.
Sebab itulah gejala perimenopause kadangkala tidak menentu.
Antara perubahan yang boleh berlaku ialah:
- Haid menjadi tidak teratur.
- Rasa panas secara tiba-tiba atau hot flashes.
- Berpeluh pada waktu malam.
- Gangguan tidur dan perubahan emosi.
- Kekeringan faraj.
- Perubahan tekstur dan kelembapan kulit.
Menariknya, sesetengah wanita mungkin mengalami perubahan kulit sebelum menyedari bahawa mereka sedang melalui perimenopause.
Namun, kulit kering sahaja tidak cukup untuk mengesahkan seseorang wanita sedang mengalami perimenopause.
3. Estrogen Bukan Sekadar Hormon Reproduktif
Apabila bercakap tentang estrogen, ramai orang mengaitkannya dengan haid, kesuburan dan sistem reproduktif wanita.
Sebenarnya, estrogen turut mempengaruhi fungsi kulit.
Kulit mempunyai reseptor estrogen yang membolehkan hormon ini mempengaruhi pelbagai proses biologi.
Antaranya ialah penghasilan kolagen, keseimbangan air, fungsi penghalang kulit dan penyembuhan luka.
Estrogen dan kolagen
Kolagen ialah protein struktur utama yang membantu memberikan kekuatan dan sokongan kepada kulit.
Bayangkan kolagen sebagai rangka sokongan yang membantu mengekalkan bentuk dan ketegangan kulit.
Apabila penghasilan serta penyelenggaraan kolagen berubah dengan peningkatan usia, kulit boleh menjadi semakin nipis dan kurang anjal.
Penurunan estrogen selepas menopaus dikaitkan dengan kehilangan kolagen kulit yang lebih cepat, khususnya pada tahun-tahun awal selepas menopaus.
Kajian klasik oleh Brincat dan rakan-rakan mendapati hubungan antara perubahan hormon menopaus dengan kandungan kolagen kulit.
Walau bagaimanapun, penuaan kulit juga dipengaruhi oleh pendedahan cahaya matahari, genetik, merokok dan faktor persekitaran.
Maka, bukan semua kehilangan kolagen boleh dipersalahkan kepada estrogen semata-mata.
Estrogen dan kandungan air kulit
Estrogen turut mempengaruhi komponen kulit yang membantu mengekalkan kelembapan.
Salah satu komponen tersebut ialah asid hialuronik, iaitu molekul yang mampu mengikat air dalam tisu.
Apabila persekitaran hormon berubah, keupayaan kulit mengekalkan kelembapan juga boleh terjejas.
Kulit mungkin terasa kurang lembut, kurang gebu dan lebih mudah mengalami kekeringan.
Namun, perubahan ini berbeza antara individu.
Ada wanita mengalami kulit sangat kering, manakala wanita lain hanya melihat perubahan kecil.
4. Kulit Kering Bukan Semestinya Disebabkan Kurang Minum Air
Ini antara salah faham yang sering berlaku.
Apabila kulit kering, nasihat pertama yang biasa diberikan ialah:
“Minumlah air banyak-banyak!”
Memang benar badan memerlukan air untuk menjalankan fungsi normal.
Tetapi kulit kering tidak semestinya bermaksud seseorang mengalami dehidrasi.
Untuk memahami perkara ini, kita perlu mengenali satu struktur penting pada kulit.
Struktur tersebut dinamakan skin barrier atau penghalang kulit.
Lapisan paling luar kulit, iaitu stratum korneum, terdiri daripada sel kulit dan lipid yang membantu menghalang kehilangan air berlebihan.
Antara lipid penting ialah ceramide, kolesterol dan asid lemak bebas.
Gabungan ini membantu mengekalkan air di dalam kulit.
Apabila fungsi penghalang kulit terganggu, lebih banyak air boleh hilang melalui permukaan kulit.
Proses ini dikenali sebagai transepidermal water loss atau TEWL.
Akibatnya, kulit boleh menjadi kering walaupun seseorang minum air dengan mencukupi.
Sebab itulah sesetengah wanita sudah minum air sepanjang hari tetapi masih mengalami kulit muka yang tegang dan bersisik.
Masalahnya mungkin bukan jumlah air yang diminum, sebaliknya keupayaan kulit mengekalkan air tersebut.
Pelembap yang mengandungi ceramide, glycerin, petrolatum atau bahan pelembap lain boleh membantu memperbaiki keadaan ini.
Minum air mencukupi tetap penting, tetapi meminum air secara berlebihan bukan rawatan khusus untuk kulit kering.
5. Jadi, Adakah Wanita Perimenopause Kekurangan Vitamin?
Inilah persoalan utama.
Perimenopause tidak secara automatik menyebabkan seseorang wanita kekurangan vitamin.
Perubahan hormon dan kekurangan nutrien ialah dua keadaan yang berbeza.
Namun, kedua-duanya boleh berlaku serentak.
Contohnya, seorang wanita berumur 45 tahun mungkin sedang mengalami turun naik estrogen.
Pada masa yang sama, dia juga mungkin mengamalkan diet terlalu ketat, kurang makan protein, jarang mengambil buah-buahan atau mempunyai masalah penyerapan nutrien.
Dalam keadaan ini, kulitnya boleh dipengaruhi oleh lebih daripada satu faktor.
Oleh itu, penting untuk membezakan tiga perkara:
Pertama, perubahan kulit akibat hormon.
Kedua, perubahan kulit akibat penuaan dan persekitaran.
Ketiga, masalah kulit yang mungkin berkaitan dengan kekurangan nutrien.
Tidak semua masalah kulit memerlukan suplemen.
Sebaliknya, tidak semua masalah kulit akan selesai hanya dengan penggunaan krim pelembap.
6. Vitamin C: Penting untuk Kolagen, Tetapi Bukan Penyelesaian Ajaib
Vitamin C mempunyai peranan penting dalam kesihatan kulit.
Salah satu fungsinya ialah membantu sintesis kolagen.
Dalam proses pembentukan kolagen, vitamin C diperlukan oleh enzim tertentu yang terlibat dalam pengubahsuaian struktur kolagen.
Tanpa vitamin C yang mencukupi, pembentukan kolagen normal boleh terganggu.
Kekurangan vitamin C yang serius boleh menyebabkan skurvi, dengan tanda seperti gusi berdarah, penyembuhan luka yang lemah dan perubahan kulit.
Tetapi bagaimana pula dengan wanita perimenopause?
Apabila estrogen berubah, proses penyelenggaraan kolagen kulit juga boleh berubah.
Dalam masa yang sama, vitamin C masih diperlukan untuk memastikan sintesis kolagen berjalan secara normal.
Namun, ini tidak bermaksud mengambil vitamin C dalam dos tinggi boleh menggantikan kesan estrogen.
Vitamin C membantu fungsi biologi yang normal, tetapi tidak semestinya membalikkan perubahan kulit akibat menopaus.
Kajian pemakanan oleh Cosgrove dan rakan-rakan yang diterbitkan dalam American Journal of Clinical Nutrition pada tahun 2007 mendapati pengambilan vitamin C yang lebih tinggi mempunyai hubungan dengan beberapa ukuran penuaan kulit yang lebih baik dalam kalangan wanita.
Bagaimanapun, kajian tersebut bersifat pemerhatian.
Ia tidak membuktikan bahawa mengambil suplemen vitamin C akan menghilangkan kedutan atau menyembuhkan kulit kering.
Sumber makanan vitamin C termasuk jambu batu, oren, kiwi, betik, cili benggala dan brokoli.
Bagi wanita dewasa, keperluan vitamin C lazimnya boleh dipenuhi melalui pemakanan seimbang.
Pengambilan melebihi keperluan tidak semestinya memberikan manfaat tambahan kepada kulit.
7. Vitamin E: Antioksidan yang Sering Dikaitkan dengan Kulit
Vitamin E ialah vitamin larut lemak yang mempunyai fungsi antioksidan.
Dalam badan, vitamin E membantu melindungi membran sel daripada kerosakan oksidatif.
Kulit sentiasa terdedah kepada pelbagai faktor yang boleh menghasilkan tekanan oksidatif.
Antaranya ialah sinaran ultraviolet, pencemaran dan proses metabolisme normal.
Vitamin E merupakan sebahagian daripada sistem perlindungan antioksidan badan.
Namun, kita perlu berhati-hati apabila membaca dakwaan seperti:
“Vitamin E boleh menghilangkan kulit kering akibat menopaus.”
Bukti klinikal untuk dakwaan tersebut masih terhad.
Kekurangan vitamin E yang sebenar juga jarang berlaku dalam kalangan individu sihat yang mempunyai penyerapan lemak normal.
Ia lebih kerap dikaitkan dengan gangguan penyerapan lemak atau keadaan perubatan tertentu.
Sumber makanan vitamin E termasuk badam, biji bunga matahari, kekacang dan minyak tumbuhan.
Pengambilan vitamin E daripada makanan merupakan pendekatan yang munasabah.
Suplemen vitamin E dos tinggi pula tidak patut diambil semata-mata untuk mencantikkan kulit kerana boleh meningkatkan risiko pendarahan, khususnya bagi individu yang mengambil ubat tertentu.
8. Vitamin A: Kulit Memang Perlukan, Tetapi Terlebih Pun Bermasalah
Vitamin A diperlukan untuk pertumbuhan dan pembezaan sel yang normal.
Ia juga terlibat dalam penyelenggaraan tisu epitelium, termasuk kulit.
Kekurangan vitamin A yang ketara boleh menyebabkan perubahan kulit seperti kekeringan dan gangguan keratinisasi.
Namun, kekurangan vitamin A bukan punca lazim kulit kering dalam kalangan wanita yang makan secara mencukupi.
Lebih menarik, pengambilan vitamin A yang berlebihan juga boleh menyebabkan kulit kering.
Ini menunjukkan bahawa hubungan antara vitamin dan kulit bukan sekadar lebih banyak vitamin bermaksud lebih sihat.
Retinoid yang digunakan dalam produk penjagaan kulit juga berasal daripada keluarga vitamin A.
Sesetengah retinoid mempunyai bukti yang baik untuk membantu tanda penuaan kulit.
Tetapi produk tersebut boleh menyebabkan iritasi, pengelupasan dan kekeringan, terutama apabila digunakan terlalu kerap atau pada kepekatan tinggi.
Wanita yang sedang mengalami kulit sensitif ketika perimenopause perlu berhati-hati dengan penggunaan retinoid.
Mulakan dengan kekerapan rendah jika sesuai dan dapatkan nasihat profesional, khususnya jika sedang hamil atau merancang kehamilan.
9. Vitamin D: Penting, Tetapi Jangan Terus Salahkannya
Vitamin D terkenal kerana peranannya dalam penyerapan kalsium dan kesihatan tulang.
Namun, vitamin D juga mempunyai fungsi dalam sistem imun dan biologi kulit.
Reseptor vitamin D terdapat pada pelbagai sel, termasuk keratinosit.
Beberapa kajian mengaitkan status vitamin D dengan keadaan kulit tertentu.
Walau bagaimanapun, hubungan tersebut tidak bermaksud kekurangan vitamin D merupakan punca utama kulit kering semasa perimenopause.
Bukti bahawa suplemen vitamin D boleh merawat kulit kering biasa pada wanita perimenopause masih tidak mencukupi.
Vitamin D lebih wajar dinilai berdasarkan faktor risiko kekurangan, keadaan kesihatan dan pertimbangan klinikal.
Wanita yang jarang terdedah kepada cahaya matahari, mempunyai gangguan penyerapan atau faktor risiko tertentu mungkin memerlukan penilaian lanjut.
Tetapi mengambil vitamin D dos tinggi tanpa mengetahui keperluan sebenar bukan strategi penjagaan kulit yang baik.
Vitamin D berlebihan boleh menyebabkan paras kalsium darah meningkat dan mendatangkan masalah kesihatan.
10. Omega-3: Bukan Vitamin, Tetapi Ada Peranan dalam Kulit
Omega-3 sering dimasukkan dalam perbincangan mengenai nutrisi kulit.
Walaupun bukan vitamin, omega-3 ialah kumpulan asid lemak politaktepu yang penting dalam pemakanan.
Antara jenisnya ialah EPA dan DHA yang terdapat dalam ikan berlemak.
Asid lemak memainkan peranan dalam struktur membran sel dan penghasilan molekul yang terlibat dalam tindak balas keradangan.
Kajian menunjukkan asid lemak omega-3 mempunyai pelbagai kesan biologi yang mungkin relevan kepada kesihatan kulit.
Namun, bukti bahawa suplemen omega-3 boleh merawat kekeringan kulit akibat perimenopause secara khusus masih terhad.
Kita juga perlu membezakan omega-3 daripada asid lemak yang membentuk penghalang kulit.
Ceramide, kolesterol dan asid lemak bebas pada lapisan kulit mempunyai fungsi yang tersendiri.
Mengambil minyak ikan tidak semestinya terus meningkatkan ceramide atau membaiki penghalang kulit yang rosak.
Walaupun begitu, pengambilan ikan sebagai sebahagian daripada diet seimbang memberikan protein dan pelbagai nutrien yang berguna.
Pilihan seperti sardin, kembung dan salmon boleh dimasukkan mengikut kesesuaian.
11. Jangan Lupa Protein: Kulit Juga Dibina Daripada Protein
Ramai wanita terlalu menumpukan perhatian kepada vitamin sehingga terlupa tentang protein.
Sedangkan kolagen sendiri ialah sejenis protein.
Kulit juga memerlukan pelbagai protein struktur dan enzim untuk berfungsi secara normal.
Protein makanan membekalkan asid amino yang digunakan oleh badan untuk membina dan membaiki tisu.
Apabila seseorang wanita mengamalkan diet terlalu rendah kalori atau terlalu kurang protein, penyelenggaraan tisu badan boleh terjejas.
Masalah ini mungkin lebih ketara apabila diet ketat diamalkan dalam tempoh panjang.
Namun, makan protein yang banyak tidak semestinya menyebabkan badan menghasilkan lebih banyak kolagen kulit.
Badan mengawal penghasilan kolagen melalui proses biologi yang kompleks.
Faktor seperti usia, hormon, kesihatan keseluruhan dan pendedahan cahaya matahari turut mempengaruhi proses tersebut.
Untuk wanita dewasa yang sihat, pengambilan protein mencukupi melalui makanan seperti ikan, telur, ayam, susu, tempe dan kekacang adalah penting.
Wanita yang lebih berusia atau berisiko kehilangan otot mungkin mempunyai keperluan protein yang berbeza.
Keperluan tersebut perlu disesuaikan dengan berat badan, aktiviti fizikal dan keadaan kesihatan, termasuk fungsi buah pinggang.
12. Diet Terlalu Ketat Boleh Memburukkan Keadaan Kulit
Ada satu keadaan yang menarik untuk diperhatikan.
Seorang wanita berumur 44 tahun mula mengalami pertambahan berat badan.
Dia kemudian mengambil keputusan mengurangkan makan secara drastik.
Sarapan ditinggalkan.
Makan tengah hari hanya sedikit sayur.
Makan malam pula sekadar buah.
Selepas beberapa minggu, berat badannya mungkin turun.
Tetapi dia mula menyedari kulit kelihatan lebih kusam, kering dan kurang bermaya.
Adakah semuanya disebabkan perimenopause?
Belum tentu.
Diet yang terlalu ketat boleh mengurangkan pengambilan tenaga, protein, asid lemak penting, vitamin dan mineral.
Jika kekurangan ini berpanjangan, kesihatan kulit mungkin terjejas.
Lebih-lebih lagi apabila seseorang cuba mengelakkan hampir semua makanan berlemak.
Lemak makanan diperlukan untuk penyerapan vitamin larut lemak seperti vitamin A, D, E dan K.
Oleh itu, mengurangkan berat badan perlu dilakukan dengan pendekatan yang masih memenuhi keperluan nutrien.
Kulit yang sihat memerlukan pemakanan mencukupi, bukan sekadar berat badan yang rendah.
13. Mengapa Kulit Menjadi Lebih Sensitif Semasa Perimenopause?
Selain kekeringan, sesetengah wanita mendapati kulit mereka semakin mudah mengalami iritasi.
Produk yang dahulunya sesuai tiba-tiba menyebabkan rasa pedih.
Pencuci muka yang biasa digunakan kini membuatkan kulit terasa tegang.
Ada juga yang mengalami kemerahan selepas menggunakan produk penjagaan kulit tertentu.
Perubahan hormon mungkin mempengaruhi fungsi penghalang kulit dan tindak balas kulit terhadap persekitaran.
Namun, sensitiviti kulit juga boleh disebabkan oleh penggunaan produk yang terlalu agresif.
Contohnya, pencuci muka yang kuat, skrub kasar, asid pengelupasan atau penggunaan retinoid secara berlebihan.
Apabila penghalang kulit terganggu, bahan yang biasanya tidak menyebabkan masalah mungkin menjadi lebih merengsakan.
Sebab itu rutin penjagaan kulit yang terlalu rumit tidak semestinya lebih baik.
Bagi wanita yang sedang mengalami kulit kering dan sensitif, pendekatan yang lebih ringkas selalunya lebih sesuai.
Fokus kepada pencucian lembut, pelembap dan perlindungan matahari.
14. Kulit Kering atau Ekzema? Jangan Tersalah Anggap
Tidak semua kulit kering merupakan masalah kosmetik.
Kadangkala, kekeringan yang berpanjangan disertai kegatalan dan kemerahan boleh menunjukkan masalah kulit seperti ekzema.
Ekzema boleh menyebabkan kulit menjadi meradang, gatal, merekah dan bersisik.
Sesetengah individu mengalami gangguan penghalang kulit yang menyebabkan air lebih mudah hilang.
Kulit yang terlalu kering juga boleh meningkatkan risiko iritasi.
Jika seseorang wanita mengalami kegatalan teruk, kulit berdarah akibat menggaru atau ruam yang berulang, pemeriksaan doktor adalah lebih sesuai daripada sekadar mencuba pelbagai vitamin.
Masalah seperti dermatitis kontak juga boleh berlaku apabila kulit bertindak balas terhadap bahan tertentu dalam produk penjagaan diri.
Antaranya ialah pewangi, pengawet atau bahan aktif tertentu.
Dalam keadaan ini, menambah suplemen tidak menyelesaikan punca masalah.
Rawatan perlu disesuaikan dengan diagnosis sebenar.
15. Boleh Jadi Masalah Tiroid, Bukan Perimenopause?
Ini satu lagi perkara yang tidak boleh diabaikan.
Wanita dalam lingkungan umur 40-an dan 50-an juga boleh mengalami masalah tiroid.
Hipotiroidisme, iaitu keadaan apabila kelenjar tiroid menghasilkan hormon yang tidak mencukupi, boleh menyebabkan kulit menjadi kering dan kasar.
Gejala lain termasuk keletihan, mudah berasa sejuk, sembelit, pertambahan berat badan dan rambut menipis.
Menariknya, sebahagian gejala ini boleh bertindih dengan gejala perimenopause.
Oleh itu, tidak wajar menganggap semua perubahan yang berlaku pada wanita pertengahan usia berpunca daripada estrogen.
Jika kulit kering berlaku bersama gejala lain yang mencurigakan, doktor mungkin mempertimbangkan ujian fungsi tiroid.
Masalah seperti diabetes, penyakit buah pinggang, ubat-ubatan tertentu dan gangguan kulit juga boleh menyebabkan kekeringan.
Pemeriksaan lanjut bergantung pada gejala dan sejarah kesihatan seseorang.
16. Bagaimana Hendak Tahu Sama Ada Kekurangan Vitamin?
Ramai orang mahu mendapatkan jawapan melalui satu ujian darah lengkap.
Namun, tiada satu ujian darah yang boleh mengenal pasti semua kemungkinan kekurangan vitamin secara tepat.
Setiap nutrien mempunyai kaedah penilaian yang berbeza.
Malah, sesetengah ujian tidak diperlukan jika seseorang tidak mempunyai faktor risiko atau tanda kekurangan.
Doktor biasanya akan mempertimbangkan sejarah pemakanan, gejala, ubat yang diambil dan keadaan kesihatan.
Contohnya, seseorang yang mengamalkan diet sangat terhad mungkin mempunyai risiko kekurangan nutrien tertentu.
Wanita yang mengalami haid banyak pula mungkin berisiko mengalami kekurangan zat besi.
Namun, kekurangan zat besi biasanya lebih dikaitkan dengan anemia, keletihan dan gejala lain berbanding kulit kering semata-mata.
Ujian vitamin D mungkin sesuai bagi individu tertentu yang mempunyai faktor risiko.
Ujian vitamin B12 pula boleh dipertimbangkan jika terdapat gejala atau keadaan yang mencadangkan kekurangan.
Kesimpulannya, kulit kering sahaja bukan alasan untuk menjalani semua ujian vitamin.
17. Adakah Suplemen Kolagen Boleh Membantu?
Suplemen kolagen semakin popular dalam kalangan wanita berumur 40 tahun ke atas.
Ada produk yang mendakwa dapat meningkatkan kelembapan kulit, mengurangkan kedutan dan menjadikan kulit lebih anjal.
Beberapa kajian klinikal dan meta-analisis melaporkan peningkatan sederhana dalam ukuran kelembapan serta keanjalan kulit selepas pengambilan kolagen terhidrolisis.
Contohnya, meta-analisis oleh de Miranda dan rakan-rakan pada tahun 2021 menilai kajian klinikal berkaitan suplemen kolagen dan penuaan kulit.
Hasilnya menunjukkan kemungkinan manfaat pada beberapa ukuran kulit.
Walau bagaimanapun, banyak kajian yang tersedia mempunyai sampel kecil, tempoh singkat atau risiko bias.
Jenis kolagen, dos dan formulasi yang digunakan juga berbeza.
Oleh itu, keputusan tersebut tidak boleh dianggap sebagai bukti bahawa semua suplemen kolagen berkesan.
Tambahan pula, bukti khusus bagi wanita perimenopause masih tidak mencukupi.
Kolagen yang dimakan akan melalui proses pencernaan sebelum komponennya diserap.
Ia tidak terus bergerak ke kulit dalam bentuk asal.
Suplemen kolagen mungkin memberikan manfaat tertentu kepada sesetengah individu, tetapi bukan rawatan utama untuk kulit kering akibat perubahan hormon.
18. Bagaimana dengan Terapi Hormon Menopaus?
Memandangkan estrogen mempengaruhi kulit, mungkin ada yang tertanya-tanya:
Jika estrogen berkurangan, mengapa tidak mengambil terapi hormon sahaja?
Terapi hormon menopaus memang mempunyai kegunaan perubatan yang terbukti, khususnya bagi gejala seperti hot flashes dan berpeluh malam yang mengganggu kehidupan.
Sesetengah kajian menunjukkan terapi estrogen boleh mempengaruhi kolagen, ketebalan dan hidrasi kulit.
Namun, terapi hormon tidak disyorkan semata-mata untuk merawat kulit kering atau tujuan anti-penuaan kosmetik.
Keputusan menggunakan terapi hormon perlu mengambil kira gejala menopaus, umur, sejarah perubatan dan faktor risiko individu.
Risiko dan manfaat juga bergantung pada jenis hormon, dos, cara pemberian dan tempoh penggunaan.
Wanita yang masih mempunyai rahim lazimnya memerlukan perlindungan progestogen apabila menggunakan estrogen sistemik untuk mengurangkan risiko masalah endometrium.
Terapi hormon perlu dibincangkan bersama doktor, bukannya dimulakan sendiri untuk mendapatkan kulit lebih muda.
19. Rutin Penjagaan Kulit yang Lebih Sesuai
Bagi wanita yang mengalami kulit kering semasa perimenopause, penjagaan kulit yang konsisten boleh membantu mengurangkan ketidakselesaan.
Langkah pertama ialah memilih pencuci muka yang lembut.
Elakkan produk yang menyebabkan kulit terasa terlalu tegang selepas mencuci.
Gunakan air suam, bukannya air terlalu panas.
Langkah kedua ialah menggunakan pelembap secara konsisten.
Bahan seperti glycerin dan asid hialuronik membantu menarik serta mengekalkan air pada lapisan kulit.
Ceramide pula boleh membantu menyokong fungsi penghalang kulit.
Petrolatum dan bahan oklusif lain membantu mengurangkan kehilangan air melalui permukaan kulit.
Bagi kulit sangat kering, krim atau salap yang lebih pekat mungkin lebih sesuai berbanding losen ringan.
Langkah ketiga ialah menggunakan pelindung matahari.
Pendedahan ultraviolet merupakan antara penyumbang utama kepada penuaan kulit pramatang.
Pelindung matahari spektrum luas dengan SPF 30 atau lebih tinggi membantu mengurangkan kerosakan akibat sinaran UV.
Langkah keempat ialah mengurangkan penggunaan produk yang merengsakan kulit.
Jika kulit sedang mengelupas atau pedih, penggunaan bahan aktif yang kuat mungkin perlu dikurangkan sementara.
Rutin yang sederhana tetapi konsisten selalunya lebih mudah dikekalkan.
20. Pemakanan yang Menyokong Kesihatan Kulit Wanita 40-an
Selain penjagaan luaran, pemakanan yang mencukupi membantu memastikan kulit mendapat nutrien yang diperlukan untuk berfungsi secara normal.
Namun, tiada satu makanan ajaib yang boleh menghentikan perubahan hormon perimenopause.
Apa yang lebih penting ialah corak pemakanan keseluruhan.
Mulakan dengan protein yang mencukupi.
Protein boleh diperoleh daripada ikan, ayam, telur, susu, yogurt, tauhu, tempe dan kekacang.
Kemudian, pastikan pengambilan buah-buahan dan sayur-sayuran yang pelbagai.
Makanan ini membekalkan vitamin, mineral, serat dan sebatian tumbuhan.
Sayur berdaun hijau, buah sitrus, betik, tomato dan lobak merah boleh menjadi sebahagian daripada diet harian.
Jangan mengelakkan semua lemak.
Pilih sumber lemak yang sesuai seperti ikan, kekacang, biji-bijian dan minyak tumbuhan dalam jumlah sederhana.
Pengambilan air juga perlu mencukupi berdasarkan keperluan individu, aktiviti dan keadaan cuaca.
Pada masa yang sama, elakkan diet terlalu ekstrem yang menyebabkan pengambilan tenaga dan nutrien menjadi tidak mencukupi.
Kesihatan kulit bukan hasil daripada satu vitamin sahaja.
Ia bergantung pada gabungan nutrisi, penjagaan kulit, hormon, kesihatan keseluruhan dan gaya hidup.
21. Tidur Tidak Cukup Pun Boleh Menjejaskan Kulit
Satu lagi masalah yang sering dialami wanita perimenopause ialah gangguan tidur.
Ada wanita sukar tidur kerana berpeluh malam.
Ada yang kerap terjaga atau mengalami perubahan pola tidur.
Tidur penting untuk pelbagai proses pemulihan dan pengawalan fungsi badan.
Kajian oleh Oyetakin-White dan rakan-rakan pada tahun 2015 mendapati wanita yang mempunyai kualiti tidur lebih rendah menunjukkan beberapa ukuran penuaan kulit intrinsik yang lebih tinggi serta pemulihan penghalang kulit yang kurang baik berbanding wanita yang tidur dengan lebih berkualiti.
Walaupun kajian ini tidak membuktikan bahawa memperbaiki tidur sahaja akan menghilangkan kulit kering, ia menunjukkan hubungan antara tidur dan kesihatan kulit.
Bagi wanita perimenopause, menangani gangguan tidur mungkin memberikan manfaat yang lebih luas daripada sekadar penampilan kulit.
Ini termasuk kesihatan emosi, tenaga harian dan kualiti hidup.
22. Adakah Stres Menyebabkan Kulit Semakin Kering?
Stres sering dikaitkan dengan hormon kortisol.
Namun, hubungan antara stres dan kulit jauh lebih kompleks daripada sekadar kortisol meningkat lalu kulit menjadi kering.
Stres boleh mempengaruhi sistem saraf, imun dan pelbagai proses fisiologi.
Dalam sesetengah keadaan, stres boleh memburukkan masalah kulit yang sedia ada seperti ekzema.
Stres juga boleh mengganggu tidur dan tabiat penjagaan diri.
Apabila seseorang kurang tidur, tidak makan dengan baik dan menggunakan produk penjagaan kulit secara tidak konsisten, keadaan kulit mungkin menjadi lebih sukar dikawal.
Tetapi tidak tepat untuk menyatakan bahawa setiap wanita yang mengalami kulit kering mempunyai masalah kortisol.
Begitu juga, tidak ada alasan kukuh untuk mengambil suplemen yang mendakwa mampu menurunkan kortisol semata-mata untuk merawat kulit kering.
Pendekatan lebih praktikal ialah mengenal pasti faktor stres yang boleh diuruskan, memperbaiki tidur dan mendapatkan rawatan bagi masalah kulit yang berpanjangan.
23. Bila Kulit Kering Perlu Diperiksa Doktor?
Kulit kering ringan biasanya boleh dibantu melalui perubahan rutin penjagaan kulit.
Namun, terdapat keadaan yang memerlukan penilaian perubatan.
Antaranya apabila kulit menjadi sangat gatal sehingga mengganggu tidur.
Kulit yang merekah, berdarah, bernanah atau menunjukkan tanda jangkitan juga perlu diperiksa.
Begitu juga jika kekeringan berlaku secara mendadak atau semakin teruk walaupun sudah menggunakan pelembap yang sesuai.
Jika kulit kering disertai keletihan luar biasa, sembelit teruk, mudah berasa sejuk atau perubahan berat badan yang tidak dapat dijelaskan, doktor mungkin perlu menilai kemungkinan masalah lain.
Wanita yang mengalami haid terlalu banyak, pendarahan tidak normal atau perubahan haid yang membimbangkan juga tidak sepatutnya menganggap semuanya normal kerana perimenopause.
Pemeriksaan membolehkan punca sebenar dikenal pasti.
Ini lebih baik daripada mencuba pelbagai suplemen tanpa mengetahui masalah yang hendak dirawat.
24. Jadi, Perlukah Wanita Perimenopause Mengambil Multivitamin?
Jawapannya bergantung pada keadaan individu.
Wanita yang mempunyai pemakanan seimbang tidak semestinya memerlukan multivitamin untuk merawat kulit kering.
Jika seseorang mempunyai pengambilan makanan yang terhad, masalah penyerapan atau risiko kekurangan nutrien tertentu, suplemen mungkin bermanfaat.
Tetapi manfaat tersebut datang daripada membetulkan kekurangan nutrien, bukannya kerana multivitamin mampu menghentikan perimenopause.
Suplemen tidak menggantikan hormon estrogen.
Ia juga tidak boleh menggantikan pelembap, pelindung matahari atau rawatan bagi penyakit kulit.
Perlu diingat bahawa suplemen boleh mengandungi nutrien dalam dos yang tinggi.
Pengambilan beberapa produk serentak boleh menyebabkan pertindihan kandungan vitamin atau mineral.
Contohnya, seseorang mungkin mengambil multivitamin, suplemen kulit dan produk anti-penuaan yang semuanya mengandungi vitamin A atau vitamin E.
Jika jumlah keseluruhan terlalu tinggi, risiko kesan sampingan boleh meningkat.
Oleh itu, lebih baik menilai keperluan sebenar sebelum menambah suplemen.
25. Lima Perkara yang Wanita Perlu Faham tentang Kulit Kering Semasa Perimenopause
Selepas memahami hubungan hormon dan nutrisi, ada beberapa perkara penting yang wajar diingat.
Pertama: Kulit kering semasa perimenopause memang boleh berlaku.
Perubahan estrogen mungkin mempengaruhi hidrasi, kolagen dan fungsi kulit.
Kedua: Kulit kering tidak semestinya tanda kekurangan vitamin.
Ramai wanita mengalami kekeringan walaupun pengambilan nutrien mereka mencukupi.
Ketiga: Nutrisi tetap penting.
Vitamin C, vitamin A, vitamin E, protein dan asid lemak mempunyai fungsi dalam penyelenggaraan kulit.
Namun, mengambil lebih banyak nutrien daripada yang diperlukan tidak semestinya menghasilkan kulit lebih sihat.
Keempat: Penjagaan penghalang kulit sangat penting.
Pelembap yang sesuai, pencuci lembut dan perlindungan matahari mempunyai peranan yang jelas.
Kelima: Jangan abaikan kemungkinan masalah kesihatan lain.
Hipotiroidisme, ekzema, ubat-ubatan tertentu dan penyakit lain boleh menyebabkan kulit kering.
Memahami punca sebenar jauh lebih penting daripada membeli produk secara mencuba-cuba.
26. Kesimpulan: Hormon Berubah, Tetapi Vitamin Bukan Semestinya Kurang
Apabila seorang wanita memasuki usia 40-an, kulitnya mungkin mula menunjukkan perubahan yang tidak pernah dialami sebelum ini.
Kulit yang dahulu lembap menjadi kering.
Kulit yang dahulu anjal mula kelihatan kurang tegang.
Produk penjagaan kulit yang dahulunya sesuai mungkin tidak lagi memberikan keselesaan yang sama.
Perubahan ini boleh menjadi sebahagian daripada proses penuaan dan perimenopause.
Estrogen memainkan peranan dalam biologi kulit, tetapi ia bukan satu-satunya faktor.
Pemakanan, cahaya matahari, tidur, penyakit kulit dan kesihatan keseluruhan turut mempengaruhi keadaan kulit.
Jadi, adakah wanita perimenopause perlu mengambil lebih banyak vitamin?
Tidak semestinya.
Apa yang diperlukan ialah memastikan badan mendapat nutrien yang mencukupi, mengenal pasti sebarang kekurangan sebenar dan menjaga fungsi penghalang kulit.
Jika kulit kering berpunca daripada perubahan hormon, mengambil vitamin dalam dos tinggi tidak semestinya menyelesaikannya.
Jika kulit kering berkaitan kekurangan nutrien pula, membetulkan kekurangan tersebut mungkin membantu.
Dan jika puncanya ialah ekzema atau masalah tiroid, rawatan perlu ditujukan kepada penyakit tersebut.
Kulit kering bukan semestinya isyarat badan meminta lebih banyak vitamin. Kadangkala, ia adalah isyarat bahawa kulit sedang berubah dan memerlukan cara penjagaan yang berbeza.
Bagi wanita perimenopause, matlamat yang lebih penting bukan semata-mata mahu kelihatan muda, tetapi memastikan kulit kekal sihat, selesa dan berfungsi dengan baik.
Rujukan kajian saintifik
Berikut antara kajian dan sumber perubatan yang relevan untuk bacaan lanjut:
1. Thornton MJ. (2013). Estrogens and aging skin. Dermato-Endocrinology, 5(2), 264–270. https://doi.org/10.4161/derm.23872
2. Brincat M, et al. (1987). A study of the decrease of skin collagen content, skin thickness, and bone mass in the postmenopausal woman. Obstetrics & Gynecology, 70(6), 840–845.
3. Cosgrove MC, et al. (2007). Dietary nutrient intakes and skin-aging appearance among middle-aged American women. American Journal of Clinical Nutrition, 86(4), 1225–1231. https://doi.org/10.1093/ajcn/86.4.1225
4. Pullar JM, Carr AC, Vissers MCM. (2017). The roles of vitamin C in skin health. Nutrients, 9(8), 866. https://doi.org/10.3390/nu9080866
5. Oyetakin-White P, et al. (2015). Does poor sleep quality affect skin ageing? Clinical and Experimental Dermatology, 40(1), 17–22. https://doi.org/10.1111/ced.12455
6. de Miranda RB, Weimer P, Rossi RC. (2021). Effects of hydrolyzed collagen supplementation on skin aging: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Dermatology, 60(12), 1449–1461. https://doi.org/10.1111/ijd.15518
7. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Vitamin C — Health Professional Fact Sheet. https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/
8. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Vitamin E — Health Professional Fact Sheet. https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminE-HealthProfessional/
9. National Institute on Aging. What Is Menopause? https://www.nia.nih.gov/health/menopause/what-menopause
Nota: Artikel ini bertujuan memberikan pendidikan kesihatan dan tidak menggantikan diagnosis atau rawatan profesional perubatan. Bukti tentang nutrien dan kulit tidak semestinya membuktikan keberkesanan suplemen bagi merawat kulit kering akibat perimenopause.
vitamin.my — Memahami Kesihatan Wanita Melalui Sains dan Nutrisi.
