Muka berminyak tetapi nampak kusam.
Bunyi macam pelik.
Kalau minyak banyak, bukankah muka sepatutnya nampak berkilat dan “glowing”?
Tidak semestinya.
Ada orang baru dua jam cuci muka, dahi sudah berkilat. Hidung berminyak. Makeup mula pecah. Tetapi bila tengok cermin, wajah masih nampak letih, warna kulit tidak sekata, tekstur kasar dan langsung tidak nampak segar.
Ini kerana kulit berminyak tidak sama dengan kulit yang cukup air, sihat atau mempunyai skin barrier yang baik.
Malah pada tahun 2026, masalah kulit kusam berminyak mungkin semakin kompleks kerana kulit kita bukan sekadar berhadapan dengan hormon dan matahari.
Kita hidup dengan makanan ultra-proses, minuman manis, penghantaran makanan 24 jam, tidur lewat sambil memegang telefon, tekanan kerja, duduk berjam-jam, penghawa dingin, pencemaran udara, jerebu, cuaca semakin panas dan pendedahan cahaya matahari sepanjang tahun.
Skincare mungkin semakin canggih.
Tetapi persekitaran hidup kita juga semakin mencabar.
Jadi kalau seseorang sudah menggunakan pencuci muka, toner, serum dan pelembap tetapi wajah masih kelihatan berminyak dan kusam, mungkin sudah tiba masanya kita bertanya soalan lain:
Apa sebenarnya yang kita buat kepada kulit dari dalam?
Kulit Berminyak Tetapi Kusam: Apa Yang Sebenarnya Berlaku?
Sebum ialah minyak semula jadi yang dihasilkan oleh kelenjar sebaceous.
Sebum bukan musuh.
Ia membantu melindungi permukaan kulit dan mengurangkan kehilangan air.
Masalah bermula apabila penghasilan sebum menjadi berlebihan, komposisinya berubah, pori mudah tersumbat atau kulit pada masa sama kehilangan air dan mengalami kerosakan skin barrier.
Sebab itu seseorang boleh mempunyai:
minyak banyak + kulit dehidrasi + sel kulit mati bertimbun + keradangan + pigmentasi = muka berminyak tetapi kusam.
Apabila permukaan kulit tidak rata, cahaya tidak dipantulkan dengan sekata.
Kulit pun kelihatan malap.
Tambahkan pula parut jerawat, melasma, post-inflammatory hyperpigmentation, kurang tidur dan pendedahan UV.
Hasilnya?
Muka boleh kelihatan beberapa tahun lebih “penat” daripada usia sebenar.
Tahun 2026: Masalah Kulit Bukan Lagi Sekadar “Salah Skincare”
Penyelidikan dermatologi semakin melihat penuaan kulit melalui konsep skin exposome.
Maksudnya, keadaan kulit seseorang bukan hanya ditentukan oleh genetik.
Sepanjang hidup, kulit menerima pendedahan daripada cahaya matahari, pencemaran, suhu, diet, hormon, tidur, tekanan psikologi, aktiviti fizikal dan pelbagai faktor persekitaran.
Review terkini tentang pencemaran dan perubahan iklim menunjukkan bahawa UV, particulate matter, ozon dan bahan pencemar lain boleh meningkatkan oxidative stress, keradangan, gangguan microbiome dan kerosakan struktur kulit.
Jadi umur pada kad pengenalan mungkin 45 tahun.
Tetapi keadaan biologi kulit tidak semestinya “45 tahun”.
Ada orang umur 50 masih mempunyai kulit yang kelihatan segar.
Ada pula yang baru 30-an tetapi sudah mengalami tona tidak sekata, pigmentasi, kekeringan, garis halus dan tekstur kasar.
Sebahagiannya adalah genetik.
Tetapi sebahagian lagi ialah hasil puluhan ribu keputusan kecil yang kita buat setiap hari.
1. Makanan Moden: Kita Makan Terlalu Banyak “Makanan Cepat”
Dalam kehidupan moden, kita semakin mudah mendapatkan makanan.
Tetapi mudah tidak semestinya bermaksud baik untuk kulit.
Sarapan mungkin kopi manis dan roti.
Tengah hari nasi berlebihan dengan minuman manis.
Petang boba atau dessert.
Malam makanan segera.
Tengah malam pula kudapan sambil menonton drama.
Masalah utama bukan satu donut atau satu gelas teh tarik.
Masalahnya ialah corak pemakanan yang berulang setiap hari.
Diet tinggi glycaemic load—terutamanya makanan dan minuman yang menyebabkan glukosa darah meningkat dengan cepat—telah dikaitkan dengan acne melalui laluan insulin dan insulin-like growth factor-1 atau IGF-1.
Review dermatologi tahun 2026 masih menyatakan bahawa bukti paling konsisten dalam hubungan diet-acne adalah sekitar high-glycaemic load, manakala kaitan susu, whey dan beberapa komponen diet lain lebih bergantung kepada individu serta populasi.
Bagi orang yang kulitnya berminyak dan mudah berjerawat, ini penting.
Insulin dan IGF-1 boleh mempengaruhi laluan hormon serta aktiviti kelenjar sebaceous.
Sebab itu penjagaan kulit tidak semestinya berhenti di bilik air.
Kadang-kadang ia bermula di meja makan.
2. Gula dan “Karamelisasi” Kolagen
Gula juga mempunyai satu lagi cerita menarik: glycation.
Apabila gula bertindak balas secara tidak terkawal dengan protein dan lipid, ia boleh menghasilkan advanced glycation end-products atau AGEs.
Kolagen ialah antara protein yang boleh terjejas.
Apabila collagen fibres mengalami glycation, sifat mekanikal dan fleksibilitinya boleh berubah.
Dalam jangka panjang, proses ini dikaitkan dengan kulit yang lebih keras, kurang elastik, kurang berseri dan lebih berkedut.
Review dermatologi 2026 mengenai penuaan kulit turut mengaitkan AGE dengan kedutan, dyschromia, kehilangan radiance dan gangguan skin barrier. Makanan yang diproses pada suhu tinggi—contohnya sesetengah makanan goreng, bakar dan ultra-proses—juga boleh mempunyai kandungan dietary AGE yang lebih tinggi.
Jangan pula terus takut makan nasi.
Glycation bukan bermaksud semua karbohidrat perlu dibuang.
Yang lebih penting ialah keseluruhan pola pemakanan.
Kurangkan gula tambahan, minuman manis dan makanan ultra-proses.
Gabungkan karbohidrat dengan sayur, protein, kekacang dan sumber serat supaya makanannya lebih seimbang.
Kulit tidak memerlukan diet ekstrem.
Kulit memerlukan badan yang metaboliknya sihat.
3. Makanan Ultra-Proses: Kenyang, Tetapi Kulit Dapat Apa?
Satu lagi fenomena 2026 ialah kita boleh makan banyak kalori tetapi tetap kekurangan makanan yang kaya nutrien.
Biskut.
Keropok.
Nugget.
Minuman 3-in-1.
Pastri.
Coklat.
Makanan frozen.
Dessert.
Minuman berkrim.
Ia tidak perlu diharamkan.
Tetapi apabila makanan seperti ini menjadi asas diet harian, buah, sayur, kekacang, ikan dan protein sebenar semakin tersisih.
Ini penting kerana kulit sentiasa menjalani proses pembaharuan.
Ia memerlukan protein, essential fatty acids dan pelbagai micronutrients.
Dietary intervention meta-analysis yang diterbitkan pada 2025 menilai 61 kajian berkaitan nutrisi dan penuaan kulit. Keseluruhan bukti menunjukkan bahawa beberapa kumpulan nutrien termasuk fatty acids, polyphenols dan komponen diet tertentu mempunyai potensi mempengaruhi wrinkle, hydration dan parameter penuaan kulit—walaupun kesannya tidak bermaksud makanan boleh menggantikan perlindungan matahari atau rawatan dermatologi.
Maksud mudah:
Skincare menjaga kulit dari luar. Makanan membekalkan bahan mentah dari dalam.
Kita perlukan kedua-duanya.
4. Jerebu dan PM2.5: Musuh Yang Tak Nampak
Di Malaysia, satu faktor yang tidak boleh diabaikan ialah pencemaran udara dan jerebu.
PM2.5 sangat kecil.
Kulit pula merupakan organ yang sentiasa terdedah kepada persekitaran.
Pencemaran udara dikaji dalam konteks oxidative stress, aktivasi aryl hydrocarbon receptor, keradangan, gangguan skin barrier dan pigmentasi.
Systematic review dan meta-analysis terkini mendapati hubungan PM2.5 dengan pigmentary skin ageing menunjukkan arah yang konsisten, walaupun kekuatan bukti epidemiologi masih dianggap terhad dan belum cukup untuk membuat kesimpulan sebab-akibat yang terlalu kuat.
Maksudnya kita tidak patut menulis:
“PM2.5 confirm buat muka tua.”
Itu terlalu jauh.
Tetapi bukti hari ini cukup untuk kita menganggap pencemaran sebagai sebahagian daripada beban persekitaran yang perlu dikurangkan.
WHO sendiri menegaskan bahawa pencemaran udara memberi kesan kesihatan walaupun pada paras lebih rendah daripada yang dianggap selamat pada masa lalu.
Ketika jerebu teruk, kulit mungkin terasa lebih sensitif.
Jangan scrub muka dengan agresif kononnya mahu “buang semua kotoran”.
Sebaliknya, bersihkan muka dengan lembut selepas banyak berada di luar, gunakan pelembap yang sesuai dan teruskan perlindungan matahari.
Skin barrier yang cedera tidak menjadi lebih baik dengan digosok kuat-kuat.
5. Dunia Semakin Panas, Kulit Pun Terpaksa Menyesuaikan Diri
Perubahan iklim bukan sekadar isu beruang kutub.
Ia turut mengubah persekitaran yang bersentuhan dengan kulit kita.
Suhu tinggi, perubahan kelembapan, pencemaran, UV dan peningkatan episod haba boleh mempengaruhi pelbagai masalah dermatologi.
Review 2025 mengenai climate change dan kesihatan kulit menerangkan bahawa perubahan suhu serta pencemaran boleh memburukkan beberapa penyakit kulit dan menyumbang kepada photoaging serta pigmentasi.
Di negara tropika, kita pula menerima cahaya matahari sepanjang tahun.
UV kekal salah satu faktor ekstrinsik paling penting dalam penuaan kulit.
Photoaging boleh menyebabkan pigmentasi tidak sekata, tekstur kasar, kehilangan elastisiti dan kedutan.
Kalau mahu pilih satu langkah anti-aging paling “tidak glamour” tetapi penting:
jaga pendedahan matahari.
Tidak perlu hidup dalam gua.
Gunakan teduhan, pakaian sesuai, topi apabila praktikal dan broad-spectrum sunscreen.
Kulit cantik umur 60 sebenarnya banyak bergantung pada apa yang kita lakukan sejak umur 20, 30 dan 40.
6. Gajet: Telefon Betul-Betul Buat Kulit Kusam?
Bahagian ini kena dijelaskan dengan jujur.
Blue light memang telah dikaji berkaitan oxidative stress dan pigmentasi.
Tetapi jangan terus menyimpulkan bahawa telefon pintar ialah “matahari kedua”.
Matahari masih merupakan sumber visible light dan UV yang jauh lebih signifikan.
Review mengenai blue light menunjukkan adanya mekanisme biologi yang berpotensi mempengaruhi kulit, tetapi magnitud risiko daripada penggunaan telefon biasa dalam kehidupan sebenar masih memerlukan kajian lebih baik.
Namun telefon mempunyai masalah lain yang mungkin lebih besar.
Kita baring pukul 11 malam.
Katanya mahu tengok TikTok lima minit.
Tiba-tiba pukul 1.15 pagi.
Esok bangun 6.30 pagi.
Mata sembap.
Muka kusam.
Stres.
Kopi manis.
Tidak bersenam.
Kemudian kita salahkan blue light telefon.
Sedangkan tabiat yang datang bersama telefon mungkin lebih merosakkan daripada cahaya telefon itu sendiri.
7. Tidur: Serum Anti-Aging Percuma Yang Ramai Abaikan
Kulit juga mempunyai circadian rhythm.
Waktu tidur ialah tempoh tubuh melakukan pelbagai proses pemulihan.
Kajian gaya hidup dan skin ageing secara konsisten mengaitkan tidur yang buruk dengan gangguan barrier recovery dan tanda-tanda penuaan kulit yang lebih buruk.
Kita tidak boleh tidur empat jam setiap malam kemudian berharap serum mahal “membaiki” semuanya.
Bagi orang dewasa, rutin tidur konsisten jauh lebih masuk akal daripada obses mencari satu makanan ajaib untuk kulit.
Cuba tetapkan waktu tidur.
Kurangkan scrolling di atas katil.
Gelapkan bilik.
Jaga suhu bilik.
Elakkan kafein terlalu lewat.
Kulit mungkin bukan satu-satunya organ yang berterima kasih kepada anda.
8. Stres: Cortisol Boleh Sampai Ke Kulit
Pernah tak perasan masa stres teruk, muka tiba-tiba breakout?
Ini bukan semestinya imaginasi.
Kulit mempunyai hubungan rapat dengan sistem saraf, hormon dan imun.
Tekanan psikologi mengaktifkan hypothalamic-pituitary-adrenal axis dan meningkatkan hormon seperti cortisol.
Review tahun 2025 menerangkan bahawa stres kronik boleh mengganggu lipid dan structural proteins pada epidermis, mengurangkan hydration stratum corneum dan meningkatkan transepidermal water loss.
Stres juga boleh mengubah tabiat kita.
Apabila stres kita:
tidur lambat,
makan manis,
kurang bersenam,
lebih banyak scrolling,
kurang menjaga diri.
Maka kesannya bertindih.
Sebab itulah kulit kusam kadang-kadang bukan masalah “kulit”.
Ia masalah seluruh gaya hidup.
9. “Kemalasan” Moden: Kita Duduk Terlalu Lama
Aku lebih suka istilah kurang bergerak daripada malas.
Sebab ramai orang bukan malas.
Mereka bekerja keras—tetapi bekerja lapan hingga sepuluh jam di depan komputer.
Kemudian memandu.
Balik rumah duduk lagi.
Selepas makan, baring sambil tengok telefon.
Tubuh manusia tidak direka untuk diam sepanjang hari.
Penyelidikan tentang physical activity dan kesihatan kulit masih jauh lebih kecil berbanding kajian exercise untuk jantung atau diabetes.
Namun review 2025 mencadangkan bahawa aktiviti fizikal mungkin menyokong kesihatan kulit melalui peredaran darah, metabolisme sel, pengawalan stres serta proses anti-inflammatory.
Review gaya hidup 2026 juga melaporkan kaitan antara aktiviti fizikal dengan dermal structure dan beberapa biomarker penuaan, walaupun kajian manusia jangka panjang masih diperlukan.
Tidak perlu lari maraton.
Berjalan.
Naik tangga.
Buat latihan kekuatan.
Bangun daripada kerusi setiap sejam.
Kulit bukan alasan utama untuk bersenam.
Tetapi kulit mungkin menerima bonus daripada tubuh yang lebih sihat.
Jadi Apa Diet Terbaik Untuk Kulit Kekal Cantik Sampai Tua?
Tiada satu diet bernama “Diet Kulit Remaja”.
Dan tiada makanan boleh menjadikan seseorang berumur 60 benar-benar mempunyai kulit biologikal umur 18 tahun.
Penuaan tetap berlaku.
Matlamat sebenar ialah mengekalkan skin function, elasticity, hydration, pigmentation yang lebih sekata dan mengurangkan kerosakan pramatang.
Corak yang paling masuk akal ialah diet berasaskan makanan sebenar dengan ciri Mediterranean-style tetapi disesuaikan dengan makanan Malaysia.
Pinggan utama boleh dibina dengan banyak sayur berwarna, protein mencukupi seperti ikan, ayam, telur, tauhu atau tempe, karbohidrat berkualiti dalam jumlah sesuai serta sumber lemak baik.
Buah jangan takut.
Jambu batu, betik, oren, kiwi, mangga dan buah beri memberikan vitamin, polyphenols dan carotenoids.
Tomato membekalkan lycopene.
Sayuran hijau membekalkan lutein dan pelbagai phytochemicals.
Lobak merah dan labu kaya carotenoids.
Kajian terkini terhadap carotenoids menyokong peranan mereka dalam sistem antioxidant dan photoprotection kulit, walaupun ia tidak menggantikan sunscreen.
Ikan seperti sardin, kembung dan salmon membekalkan omega-3 fatty acids.
Kekacang memberikan fibre, protein dan phytochemicals.
Protein pula penting kerana kulit memerlukan amino acids sebagai bahan binaan.
Tidak perlu mengambil protein luar biasa tinggi.
Yang penting jangan sampai diet “nak kurus cepat” menyebabkan makan terlalu sedikit protein dan terlalu sedikit nutrien.
Cara Makan Juga Penting
Satu perkara menarik tentang AGE ialah cara memasak.
Memasak suhu sangat tinggi dan kering cenderung menghasilkan lebih banyak produk Maillard berbanding kaedah dengan lebih banyak air dan suhu sederhana.
Ini bukan bermaksud sate, ayam bakar atau makanan goreng tidak boleh dimakan langsung.
Ia bermaksud jangan jadikan semuanya garing, hangus dan goreng setiap hari.
Selang-selikan.
Sup.
Stim.
Rebus.
Masak berkuah.
Tumis sederhana.
Bakar tanpa sampai hitam.
Diet yang baik tidak perlu kelihatan seperti makanan hospital.
Ia cuma perlu mempunyai lebih banyak makanan sebenar daripada makanan yang datang dalam paket.
10 Prinsip “Kulit Muda Sampai Tua”
Kalau semua artikel ini hendak diringkaskan kepada tindakan, gunakan sepuluh prinsip mudah ini: makan sayur dan buah pelbagai warna setiap hari; cukupkan protein; utamakan ikan dan lemak tidak tepu; kurangkan minuman bergula dan makanan high-glycaemic berlebihan; jadikan ultra-processed food makanan sekali-sekala, bukan asas diet; tidur konsisten; bergerak setiap hari dan lakukan latihan kekuatan; lindungi kulit daripada UV; ketika pencemaran tinggi bersihkan muka secara lembut dan jaga skin barrier; dan urus stres sebelum stres mula mengurus hidup kita.
Tidak glamour.
Tidak viral.
Tetapi kebanyakan perkara yang menjaga kesihatan jangka panjang memang begitu.
Bagaimana Pula Dengan Skincare?
Diet tidak menggantikan skincare.
Kalau kulit berminyak, jangan pula tidak memakai moisturizer kerana takut muka semakin berminyak.
Pilih formula yang sesuai dengan jenis kulit.
Gunakan pencuci lembut.
Jangan scrub setiap hari.
Elakkan menukar lima bahan aktif serentak.
Gunakan sunscreen secara konsisten.
Untuk masalah jerawat, pigmentasi atau photoaging, beberapa bahan aktif dermatologi memang mempunyai bukti yang jauh lebih kukuh berbanding kebanyakan trend TikTok.
Dan jika kulit tiba-tiba menjadi sangat berminyak, merah, gatal, bersisik, berjerawat teruk atau pigmentasi berubah dengan ketara, dapatkan pemeriksaan doktor atau pakar dermatologi.
Tidak semua “kulit kusam” ialah masalah kosmetik semata-mata.
Boleh Ke Umur 60 Tetapi Kulit Macam Remaja?
Kita kena realistik.
Tidak ada diet, supplement, serum atau rawatan yang menghentikan masa.
Kolagen tetap berubah.
Hormonal environment berubah.
Kadar pembaharuan sel berubah.
Lemak muka berubah.
Tulang wajah juga mengalami perubahan dengan usia.
Tetapi terdapat perbezaan besar antara menjadi tua secara normal dengan mempercepatkan kerosakan kulit melalui gaya hidup dan pendedahan persekitaran yang boleh dikawal.
Photoaging ialah contoh terbaik.
Begitu juga merokok, tidur tidak mencukupi, diet tidak seimbang, stres kronik dan kurang bergerak.
Kajian gaya hidup terkini melihat penuaan kulit bukan sebagai satu proses yang boleh diselesaikan dengan satu molekul ajaib, tetapi sebagai hasil interaksi diet, aktiviti fizikal, tidur, stres, pendedahan matahari dan tabiat hidup sepanjang tahun.
Inilah konsep yang lebih berguna.
Jangan mengejar kulit umur 18 ketika umur 60.
Kejar kulit umur 60 yang paling sihat yang badan anda mampu miliki.
Itu jauh lebih realistik.
Dan selalunya jauh lebih cantik.
Kesimpulan: Kulit Kusam Berminyak Mungkin Bermula Jauh Dari Muka
Apabila muka berminyak dan kusam, mudah untuk kita mencari pencuci muka baru.
Kemudian toner.
Kemudian serum.
Kemudian mask.
Tetapi cuba tengok kehidupan kita sendiri.
Berapa banyak air kosong berbanding minuman manis?
Berapa warna sayuran dalam pinggan?
Berapa kali seminggu makan ikan?
Pukul berapa tidur?
Berapa jam duduk?
Berapa lama berada di bawah matahari?
Bagaimana keadaan stres?
Bagaimana kualiti udara?
Berapa banyak makanan ultra-proses yang dimakan tanpa kita sedar?
Mungkin kulit bukan meminta lebih banyak skincare.
Mungkin kulit sedang meminta cara hidup yang lebih baik.
Sains kulit pada tahun 2026 semakin mengajar kita bahawa kecantikan bukan terpisah daripada kesihatan.
Kulit ialah organ hidup.
Ia menerima kesan daripada darah, hormon, cahaya, makanan, udara, tidur, tekanan dan masa.
Jadi rahsia kulit cantik sampai tua sebenarnya tidak terlalu misteri.
Lindungi daripada matahari.
Makan makanan sebenar.
Kurangkan gula berlebihan.
Pelbagaikan tumbuhan.
Cukupkan protein.
Makan ikan.
Tidur.
Bergerak.
Jaga stres.
Jangan rosakkan skin barrier.
Dan ulang perkara-perkara membosankan ini selama 20 atau 30 tahun.
Kerana untuk kulit, konsistensi selama beberapa dekad hampir selalu lebih berharga daripada satu produk viral selama dua minggu.
