Ramai orang mula takut bila dengar ayat ini:
“Ozempic asal daripada cicak.”
Lagi bertambah takut bila viral pula cerita Ozempic boleh sebabkan kanser, muka jadi cengkung, tulang rapuh, perut lumpuh, dan macam-macam lagi. Masalahnya, dalam dunia kesihatan hari ini, satu headline boleh jadi terlalu ringkas sampai orang hilang konteks sebenar.
Jadi artikel ini kita bincang dengan adil.
Bukan untuk memuja Ozempic.
Bukan juga untuk menakut-nakutkan orang.
Tapi untuk faham: Ozempic asal dari cicak itu betul ke? Dan kalau betul, maksudnya baik atau buruk?
1. Betul ke Ozempic asal dari cicak?
Jawapan paling tepat ialah:
Ozempic bukan dibuat daripada cicak. Tetapi sejarah ubat GLP-1 memang ada kaitan dengan kajian terhadap Gila monster, sejenis biawak berbisa.
Yang asalnya ditemui dalam air liur/venom Gila monster ialah molekul bernama exendin-4. Molekul ini kemudian menjadi asas kepada ubat exenatide, iaitu ubat GLP-1 generasi awal untuk diabetes. Exenatide ialah versi sintetik exendin-4 yang asalnya diasingkan daripada rembesan air liur Gila monster. (PubMed)
Ozempic pula ialah nama dagang untuk semaglutide. Semaglutide bukan exendin-4. Dalam label rasmi FDA, Ozempic diterangkan sebagai human GLP-1 receptor agonist atau GLP-1 analog, dan tulang belakang peptidanya dihasilkan melalui yeast fermentation, bukan diperah daripada cicak. Semaglutide juga mempunyai 94% persamaan urutan dengan hormon GLP-1 manusia. (FDA Access Data)
Jadi headline “Ozempic asal dari cicak” itu ada unsur sejarah, tetapi boleh mengelirukan kalau orang faham seolah-olah dalam pen Ozempic itu ada racun cicak.
Lebih tepat kalau kita kata:
Kajian terhadap Gila monster membuka jalan kepada pembangunan ubat GLP-1 moden. Ozempic ialah ubat sintetik moden yang diinspirasikan oleh pemahaman hormon GLP-1, bukan ubat yang dibuat terus daripada cicak.
2. Sejarah awal Ozempic dan ubat GLP-1
Cerita ini bermula daripada satu hormon semula jadi dalam badan manusia bernama GLP-1, singkatan kepada glucagon-like peptide-1.
GLP-1 ialah hormon yang keluar selepas kita makan. Ia membantu badan mengawal gula darah, merangsang insulin apabila gula tinggi, mengurangkan glucagon, melambatkan pengosongan perut, dan memberi signal kenyang. Masalahnya, GLP-1 semula jadi dalam badan cepat pecah dan tidak tahan lama.
Kemudian saintis menemui exendin-4 daripada Gila monster. Molekul ini menarik kerana ia bertindak seperti GLP-1 tetapi lebih tahan lama. Daripada situ lahirlah exenatide, antara ubat GLP-1 awal. Selepas itu, teknologi ubat berkembang sehingga lahir generasi lebih moden seperti liraglutide, semaglutide dan tirzepatide.
Ozempic sendiri diluluskan di Amerika Syarikat pada tahun 2017 sebagai ubat suntikan semaglutide untuk pesakit diabetes jenis 2. Dalam label FDA, Ozempic digunakan bersama diet dan senaman untuk memperbaiki kawalan gula darah orang dewasa dengan diabetes jenis 2, serta untuk mengurangkan risiko kejadian kardiovaskular tertentu dalam kumpulan pesakit tertentu. (FDA Access Data)
Hari ini, nama Ozempic menjadi terlalu popular kerana kesan sampingannya terhadap penurunan berat badan. Sebenarnya, semaglutide untuk rawatan obesiti dipasarkan dengan jenama lain seperti Wegovy di sesetengah negara. Tetapi di media sosial, orang tetap menyebut semua suntikan kurus sebagai “Ozempic”.
Di sinilah bermula kekeliruan.
3. Macam mana Ozempic bantu turun berat?
Ozempic bukan “pembakar lemak ajaib”.
Ia tidak cairkan lemak macam iklan pelik. Ia tidak keluarkan lemak melalui najis. Ia tidak “detox” badan dalam maksud yang selalu digembar-gemburkan.
Semaglutide bekerja dengan meniru tindakan GLP-1. Dalam label rasmi, semaglutide diterangkan sebagai GLP-1 analog yang mengaktifkan reseptor GLP-1, merangsang insulin dan mengurangkan glucagon secara bergantung kepada paras gula darah. Ia juga melibatkan sedikit kelewatan pengosongan perut selepas makan. (FDA Access Data)
Dalam bahasa mudah:
Bila seseorang mengambil ubat ini, dia boleh rasa cepat kenyang, lambat lapar, kurang teringin makan, dan lebih mudah berhenti makan. Ramai orang panggil keadaan ini sebagai kurang “food noise”, iaitu kurang bunyi dalam kepala yang asyik fikir makanan.
Sebab itulah berat boleh turun. Bukan kerana ubat itu “membakar” lemak secara terus, tetapi kerana jumlah makanan yang masuk berkurang, kawalan gula darah bertambah baik, dan selera makan lebih terkawal.
Dalam kajian STEP 1 yang diterbitkan dalam New England Journal of Medicine, orang dewasa dengan berat badan berlebihan atau obesiti yang menerima semaglutide 2.4 mg seminggu selama 68 minggu turun purata 14.9% berat badan, berbanding 2.4% dalam kumpulan placebo, kedua-duanya bersama intervensi gaya hidup. (New England Journal of Medicine)
Ini angka yang besar. Sebab itu ubat kelas GLP-1 menjadi fenomena.
4. Mounjaro vs Ozempic: mana lebih kuat?
Selain Ozempic, orang juga banyak bercakap tentang Mounjaro atau tirzepatide.
Perbezaan mudah:
Semaglutide seperti Ozempic/Wegovy bekerja pada reseptor GLP-1.
Tirzepatide seperti Mounjaro/Zepbound bekerja pada dua laluan, iaitu GIP dan GLP-1.
Dalam kajian head-to-head yang diterbitkan pada 2025, tirzepatide menunjukkan penurunan berat badan lebih besar berbanding semaglutide dalam kalangan orang dewasa dengan obesiti tetapi tanpa diabetes. Purata penurunan berat badan tirzepatide dilaporkan sekitar 20.2% pada 72 minggu. (New England Journal of Medicine)
Tetapi ini tidak bermaksud semua orang wajib pilih Mounjaro. Ubat bukan pertandingan siapa paling kuat. Pilihan ubat bergantung kepada sejarah kesihatan, tahap gula, berat badan, kesan sampingan, kos, akses, ubat lain yang sedang diambil, dan pemantauan doktor.
Dalam perubatan, ubat paling kuat belum tentu ubat paling sesuai.
5. Amaran kanser tiroid: ini yang orang kena faham
Ozempic memang ada boxed warning tentang risiko tumor C-cell tiroid. Ini bukan benda remeh. Ia perlu diambil serius.
Namun, penting untuk faham ayat sebenar pada label. Label FDA menyatakan semaglutide menyebabkan tumor C-cell tiroid pada tikus, tetapi tidak diketahui sama ada Ozempic menyebabkan tumor C-cell tiroid, termasuk medullary thyroid carcinoma atau MTC, pada manusia. Label yang sama juga menyatakan Ozempic tidak boleh digunakan oleh orang yang mempunyai sejarah peribadi atau sejarah keluarga MTC, atau mempunyai Multiple Endocrine Neoplasia syndrome type 2 atau MEN 2. (FDA Access Data)
Maksudnya, amaran ini bukan bermakna semua orang yang ambil Ozempic akan dapat kanser tiroid.
Ia bermaksud ada signal daripada kajian haiwan, dan ada kumpulan risiko tertentu yang perlu elak ubat ini. Itu sebab doktor perlu tanya sejarah keluarga, sejarah kanser tiroid tertentu, dan faktor risiko sebelum memberi rawatan.
Kajian manusia setakat ini masih tidak menunjukkan gambaran semudah “Ozempic menyebabkan kanser tiroid”. Kajian JAMA Otolaryngology 2025 mendapati penggunaan GLP-1 receptor agonist tidak dikaitkan secara signifikan dengan peningkatan risiko keseluruhan kanser tiroid berbanding ubat diabetes lain, dengan hazard ratio 1.24 dan confidence interval yang melintasi 1. Tetapi kajian itu juga melihat peningkatan diagnosis kanser tiroid pada tahun pertama, hazard ratio 1.85, dan penyelidik mencadangkan perkara ini mungkin berkait dengan detection bias, iaitu orang yang mula ubat ini lebih banyak dipantau, lebih banyak scan, lalu lebih banyak nodul kecil ditemui. (PubMed)
Kajian BMJ 2024 yang melibatkan lebih 145,000 pengguna GLP-1 receptor agonist juga tidak menemui peningkatan besar risiko kanser tiroid dalam purata susulan 3.9 tahun. (BMJ)
Jadi kesimpulan paling selamat:
Ada amaran sebenar. Ada kumpulan yang memang patut elak. Tetapi headline “Ozempic pasti sebabkan kanser” tidak menggambarkan bukti manusia dengan tepat.
6. Bagaimana pula dengan kanser lain?
Ada juga dakwaan viral yang mengaitkan Ozempic dengan kanser payudara, kanser pankreas dan pelbagai jenis kanser lain.
Setakat bukti terkini, dakwaan ini belum boleh disimpulkan begitu mudah. Ulasan sistematik dan meta-analisis tentang semaglutide mendapati penggunaan semaglutide dalam kajian RCT dan data dunia sebenar tidak dikaitkan dengan peningkatan risiko kanser secara keseluruhan. (ScienceDirect)
Satu meta-analisis 2025 tentang GLP-1 receptor agonist pula menyatakan rawatan GLP-1RA tidak kelihatan memberi kesan terhadap kebanyakan malignansi dalam kajian klinikal, dan mungkin ada pengurangan hampir pada beberapa kanser berkaitan obesiti. (PMC)
Tetapi ini bukan bermaksud “confirm selamat selama-lamanya”. Banyak data masih jangka sederhana, dan penggunaan ubat ini makin meluas. Bila ubat digunakan oleh jutaan orang, kesan jangka panjang perlu terus dipantau.
Ayat paling adil ialah:
Setakat ini, bukti manusia tidak menyokong panik besar tentang kanser keseluruhan, tetapi pemantauan jangka panjang masih penting.
7. Ozempic face: muka jadi cengkung sebab ubat atau sebab kurus?
Istilah “Ozempic face” sangat popular. Orang kata muka jadi tua, pipi jatuh, bawah mata cengkung, kulit kendur, dagu nampak tajam dan wajah nampak “gaunt”.
Tetapi istilah ini agak mengelirukan.
Yang berlaku sebenarnya ialah kehilangan lemak muka akibat penurunan berat badan yang besar atau cepat. Ini boleh berlaku kerana Ozempic, Mounjaro, diet ekstrem, pembedahan bariatrik, sakit kronik, atau apa-apa keadaan yang menyebabkan berat turun banyak. Artikel dermatologi menyatakan “Ozempic face” digunakan untuk menggambarkan perubahan wajah selepas penurunan berat badan cepat, dan cabaran klinikalnya ialah membezakan sama ada ia kesan ubat baharu atau akibat semula jadi penurunan berat badan cepat. (JDDonline)
Muka manusia ada fat pad. Bila lemak badan turun, lemak muka pun boleh turun. Bila sokongan lemak hilang, kulit yang dulu tegang boleh nampak kendur. Bagi orang muda, kulit mungkin lebih mudah “snap back”. Bagi orang lebih berusia, kulit kurang elastik, jadi perubahan lebih jelas.
Sebab itu ada orang kurus nampak segak. Ada orang kurus nampak lesu. Bezanya bukan semata-mata nombor timbang, tetapi kadar turun berat, umur, protein, senaman, tidur, hidrasi, kesihatan kulit dan genetik.
Rawatan kosmetik seperti filler, biostimulator, microneedling, laser, radiofrequency atau pembedahan mungkin membantu sesetengah orang. Tetapi dari sudut kesihatan, pencegahan lebih penting: turun berat secara terkawal, cukup protein, buat latihan beban, dan jangan biar badan hilang otot terlalu banyak.
8. Ozempic dan tulang: patut risau?
Isu tulang pula lebih halus.
Bukan semestinya ubat itu menyerang tulang secara terus. Kebimbangan utama ialah penurunan berat badan yang cepat boleh mengurangkan beban pada tulang, mengurangkan jisim otot, dan menyebabkan nutrisi tidak cukup jika seseorang makan terlalu sedikit.
Dalam analisis JAMA Network Open 2024, kombinasi senaman dengan rawatan GLP-1 receptor agonist membantu mengekalkan bone mineral density di pinggul, tulang belakang dan lengan walaupun penurunan berat badan lebih besar. Sebaliknya, rawatan GLP-1 sahaja dikaitkan dengan penurunan BMD pinggul dan tulang belakang berbanding placebo atau senaman sahaja. (JAMA Network)
Maksudnya mudah:
Kalau seseorang hanya cucuk ubat, makan makin sikit, protein kurang, tidak buat latihan beban, tidur berterabur, maka berat mungkin turun tetapi otot dan tulang boleh terkesan.
Tapi kalau ubat digunakan bersama pelan pemakanan dan senaman yang betul, risiko ini boleh dikurangkan.
Ozempic bukan magic pill. Ia alat. Cara kita gunakan alat itu menentukan hasil.
9. Diet selebriti guna Ozempic: jangan tiru bulat-bulat
Bila selebriti cerita tentang Ozempic, orang cepat terpengaruh.
Contohnya Greg Davies, pelawak dan hos Taskmaster, pernah berkongsi bahawa dia turun tiga stone dengan Ozempic tetapi tidak suka kesannya kerana wajahnya menjadi gaunt. Laporan juga menyebut dia berhenti dan sebahagian berat naik semula, tetapi seleranya tidak kembali seperti dulu. (The Times)
Oprah Winfrey pula pernah terbuka tentang penggunaan ubat GLP-1 untuk pengurusan berat badan. Dalam laporan PEOPLE, beliau berkongsi bahawa selepas berhenti selama 12 bulan bermula Januari 2024, beratnya naik semula sekitar 20 paun, lalu beliau melihat obesiti sebagai keadaan kronik yang mungkin memerlukan rawatan jangka panjang bagi sesetengah orang. (People.com)
Sharon Osbourne juga pernah menceritakan pengalaman turun berat terlalu banyak dengan Ozempic dan berasa terlalu kurus atau “too gaunt”. (Healthline)
Apa pengajarannya?
Bukan semua selebriti berjaya dengan cara yang sihat. Ada yang turun cepat tetapi tidak suka rupa badan. Ada yang berhenti dan berat naik semula. Ada yang perlu teruskan ubat jangka panjang. Ada yang mengalami kesan sampingan.
Jangan tiru diet selebriti hanya kerana nampak cantik dalam gambar. Kita tidak tahu doktor mereka, dos mereka, sejarah kesihatan mereka, prosedur kosmetik mereka, jurulatih mereka, chef mereka, dan berapa banyak gambar yang sudah diedit.
10. Baik atau buruk?
Jawapan paling jujur:
Ozempic boleh jadi baik untuk orang yang betul, dengan pemantauan yang betul. Ia boleh jadi buruk kalau disalah guna, dibeli sembarangan, digunakan tanpa pemeriksaan, atau dianggap jalan pintas tanpa perubahan gaya hidup.
Baik, kerana kajian menunjukkan semaglutide boleh membantu penurunan berat badan dan kawalan gula darah dengan berkesan. Ia juga digunakan dalam rawatan diabetes jenis 2 dan kumpulan risiko kardiometabolik tertentu. (New England Journal of Medicine)
Buruk, jika seseorang ada kontraindikasi seperti sejarah peribadi atau keluarga MTC atau MEN 2, mengalami kesan sampingan gastrousus teruk, mengambil tanpa nasihat doktor, atau menggunakan ubat hanya untuk kurus cepat tanpa menjaga pemakanan dan otot. Label FDA turut menyenaraikan kesan sampingan biasa seperti loya, muntah, cirit-birit, sakit perut dan sembelit, serta amaran tentang pancreatitis, komplikasi retinopati diabetik, masalah buah pinggang akibat dehidrasi, penyakit pundi hempedu dan risiko aspirasi semasa bius/sedasi. (FDA Access Data)
Jadi isu sebenar bukan “asal cicak maka bahaya”.
Isu sebenar ialah:
Adakah anda memang perlukan ubat ini?
Adakah anda sesuai dari segi sejarah kesihatan?
Adakah doktor memantau anda?
Adakah diet anda cukup protein?
Adakah anda buat latihan beban?
Adakah anda ada pelan untuk kekalkan berat selepas turun?
11. Diet sebenar kalau nak kurus
Kalau nak kurus dengan sihat, sama ada guna ubat atau tidak, asasnya tetap sama.
Pertama, perlu ada defisit kalori. Maksudnya jumlah tenaga masuk lebih rendah daripada tenaga yang digunakan. Tetapi defisit jangan terlalu ekstrem sampai badan hilang otot, cepat lesu, rambut gugur, haid terganggu, sembelit, atau craving makin teruk.
Kedua, protein mesti cukup. Meta-analisis 2024 mendapati pengambilan protein lebih tinggi membantu mengurangkan penurunan jisim otot dalam kalangan orang dewasa berlebihan berat badan atau obesiti yang sedang menurunkan berat. (ScienceDirect)
Sasaran praktikal untuk ramai orang ialah ambil sumber protein dalam setiap hidangan: telur, ikan, ayam, daging tanpa lemak, tempe, tauhu, Greek yogurt, susu tinggi protein, kekacang atau protein soya. Bukan semestinya makan ayam rebus kosong setiap hari. Yang penting cukup dan konsisten.
Ketiga, buat latihan beban. Ini bahagian yang ramai orang abaikan. Kalau hanya makan sikit dan buat cardio, berat boleh turun tetapi otot pun boleh ikut turun. Kajian dan ulasan terkini tentang terapi GLP-1 menekankan kepentingan protein dan latihan rintangan untuk menjaga otot, tulang dan kualiti penurunan berat badan. (ScienceDirect)
Latihan beban tidak semestinya masuk gym mahal. Boleh mula dengan squat, wall push-up, resistance band, angkat dumbbell, naik tangga, atau latihan badan sendiri. Yang penting otot diberi rangsangan.
Keempat, karbohidrat jangan dimusuhi. Masalah bukan nasi semata-mata. Masalah biasanya jumlah, kekerapan, minuman manis, kuih, roti manis, makanan ultra-proses, makan lewat malam dan kurang protein. Nasi boleh makan, tetapi kawal portion. Pilih sumber karbohidrat yang mengenyangkan seperti nasi dalam portion sederhana, kentang, ubi, oat, buah dan sayur.
Kelima, jaga serat. Orang yang makan sedikit kerana ubat GLP-1 mudah sembelit. Serat daripada sayur, buah, kekacang, oat dan bijirin penuh membantu kenyang, penghadaman dan kesihatan usus.
Keenam, jangan kejar turun berat terlalu laju. Turun berat cepat memang seronok untuk gambar sebelum-selepas, tetapi risiko muka cengkung, otot susut, kulit kendur, batu hempedu, craving dan rebound weight gain boleh meningkat. Sasaran yang lebih sihat ialah turun secara konsisten sambil badan masih bertenaga.
Ketujuh, tidur dan stres jangan dipandang remeh. Kurang tidur boleh menaikkan selera, melemahkan kawalan impuls, dan membuat badan lebih susah patuh kepada pelan makan. Orang yang stress pula mudah makan bukan sebab lapar, tetapi sebab emosi.
12. Pelan makan mudah untuk orang yang nak kurus
Ini contoh asas. Bukan preskripsi perubatan, tetapi boleh jadi rangka.
Sarapan:
Protein + serat. Contoh telur dua biji dengan sayur, atau yogurt tinggi protein dengan buah, atau ESP/soy protein dengan oat kecil dan buah.
Tengah hari:
Nasi sederhana + lauk protein besar + sayur. Contoh nasi suku pinggan, ayam/ikan separuh tapak tangan hingga satu tapak tangan, sayur banyak, kuah jangan banjir.
Petang:
Kalau lapar, ambil snek protein atau buah. Contoh telur rebus, tempe, yogurt, susu protein, epal atau kekacang dalam portion kecil.
Malam:
Ringankan karbohidrat jika siang sudah banyak makan. Fokus pada protein dan sayur. Contoh sup ayam, ikan bakar, tauhu, sayur, sedikit nasi atau ubi jika perlu.
Air:
Air kosong. Minuman manis jangan buat rutin harian. Teh tarik, kopi susu pekat, bubble tea dan air viral boleh jadi punca kalori tersembunyi.
Konsep paling penting:
Jangan makan terlalu sedikit sampai badan rosak. Makan cukup untuk kurus, bukan makan kosong untuk derita.
13. Kesimpulan: Ozempic asal dari cicak, baik atau buruk?
Ozempic bukan racun cicak dalam pen suntikan.
Cerita cicak itu datang daripada sejarah penemuan exendin-4 dalam Gila monster, yang membuka jalan kepada ubat GLP-1 awal seperti exenatide. Ozempic pula ialah semaglutide, GLP-1 analog moden yang dihasilkan secara farmaseutikal, bukan diperah daripada haiwan. (PubMed)
Adakah Ozempic baik?
Boleh jadi baik untuk pesakit yang sesuai, terutama dalam konteks diabetes jenis 2, obesiti tertentu, dan risiko kardiometabolik, dengan pemantauan doktor.
Adakah Ozempic buruk?
Boleh jadi buruk jika digunakan tanpa ilmu, tanpa pemeriksaan, tanpa pelan pemakanan, tanpa latihan otot, atau oleh orang yang memang ada kontraindikasi seperti sejarah MTC atau MEN 2.
Jangan buat keputusan daripada headline viral.
Jangan juga beli ubat suntikan hanya kerana selebriti nampak kurus.
Ilmu yang betul ialah tahu manfaat, tahu risiko, tahu sejarah keluarga, tahu kesan sampingan, dan tahu bahawa ubat hanyalah satu alat.
Kalau nak kurus dengan selamat, asasnya tetap sama:
Protein cukup.
Kalori terkawal.
Latihan beban.
Tidur baik.
Serat cukup.
Pantauan doktor jika guna ubat.
Yang kita kejar bukan sekadar nombor turun atas penimbang.
Yang kita mahu ialah badan lebih sihat, otot masih ada, muka tidak nampak terlalu susut, tulang kuat, gula darah terkawal, dan berat yang turun boleh dikekalkan lama.
