Orang Malaysia memang susah hendak dipisahkan daripada cili. Nasi lemak tanpa sambal terasa seperti ada sesuatu yang hilang. Sup, mi, nasi goreng, ikan bakar dan ulam pun ramai rasa belum lengkap kalau tidak ada rasa pedas.
Apabila keluar pula poster atau video yang mendakwa cili mempunyai sifat antikanser, mudah untuk kita rasa satu sudu sambal itu bukan sekadar membuka selera, malah sedang menjadi “ubat”.
Namun, sains tidak bekerja dengan cara begitu.
Cili memang mengandungi capsaicin, iaitu sebatian yang memberikan rasa pedas dan telah dikaji dalam pelbagai model kanser. Dalam eksperimen makmal, capsaicin dilihat boleh mengganggu pembahagian sesetengah sel kanser, mencetuskan kematian sel, mempengaruhi tekanan oksidatif dan mengubah beberapa laluan molekul yang terlibat dalam pertumbuhan tumor.
Sebahagian kajian haiwan juga menunjukkan pertumbuhan atau penyebaran tumor dapat diperlahankan.
Itu berita yang menarik, tetapi belum cukup untuk membuktikan bahawa makan cili boleh mencegah, mengecutkan atau menyembuhkan kanser pada manusia.
Perkataan yang paling penting di sini ialah “dikaji”.
Bahan yang menunjukkan potensi dalam piring makmal belum semestinya selamat, berkesan atau boleh sampai kepada tumor dalam dos yang mencukupi apabila dimakan. Artikel ini akan membezakan perkara yang sudah diketahui, perkara yang masih berpotensi dan perkara yang belum terbukti.
Apakah capsaicin?
Capsaicin ialah sebatian utama dalam kumpulan capsaicinoid yang menghasilkan rasa pedas pada cili daripada genus Capsicum. Dihydrocapsaicin ialah satu lagi capsaicinoid penting. Jumlah dan gabungan sebatian ini menentukan tahap kepedasan sesuatu varieti cili.
Apabila capsaicin menyentuh mulut, ia mengaktifkan reseptor yang dikenali sebagai transient receptor potential vanilloid 1 atau TRPV1.
Reseptor ini biasanya bertindak balas terhadap haba dan rangsangan yang berpotensi merosakkan tisu. Otak lalu mentafsir isyarat tersebut sebagai panas dan pedih, walaupun suhu cili itu sebenarnya tidak tinggi.
Itulah sebabnya makan cili boleh menyebabkan mulut terasa terbakar, muka berpeluh, hidung berair dan mata berair. Capsaicin tidak membakar mulut seperti api, tetapi ia mengaktifkan sistem saraf yang menghantar amaran seolah-olah kita terkena haba.
TRPV1 bukan hanya terdapat pada saraf di dalam mulut. Reseptor dan laluan berkaitan dengannya terdapat dalam pelbagai tisu dan turut dikaji dalam biologi kanser.
Walau bagaimanapun, kesan capsaicin tidak semestinya bergantung kepada TRPV1 sahaja. Dalam sesetengah jenis sel, ia turut mempengaruhi mitokondria, kalsium sel, radikal bebas, protein kitaran sel dan beberapa laluan isyarat lain.
Bahagian cili mana yang paling banyak capsaicin?
Ramai menyangka biji cili ialah bahagian paling pedas. Sebenarnya, capsaicinoid dihasilkan dan terkumpul terutamanya pada tisu plasenta, iaitu bahagian putih di dalam buah cili yang menjadi tempat biji melekat.
Kajian genetik dan biokimia pada buah cili menunjukkan bahawa gen dan enzim yang berkaitan dengan penghasilan capsaicin sangat aktif pada tisu plasenta.
Capsaicinoid terkumpul dalam sel epidermis plasenta sebelum boleh tersebar atau melekat pada bahagian berdekatan.
Biji boleh terasa sangat pedas kerana ia bersentuhan rapat dengan plasenta dan minyak capsaicin. Oleh sebab itu, membuang biji bersama tisu putih biasanya mengurangkan kepedasan masakan. Namun secara biologi, biji bukanlah kilang utama capsaicin.
Perincian ini penting kerana ia menunjukkan bagaimana satu fakta mudah boleh berubah menjadi mitos.
Orang merasa biji itu pedas, lalu menyimpulkan semua capsaicin datang daripada biji. Dalam penyelidikan kanser pun kita perlu berhati-hati dengan lompatan kesimpulan yang sama.
Sel kanser mati apabila terkena capsaicin dalam makmal tidak bermaksud makan cili akan menghasilkan kesan serupa di dalam tubuh manusia.
Apa yang ditemui oleh kajian sistematik 2022?
Satu kajian sistematik yang diterbitkan dalam jurnal Frontiers in Oncology pada 2022 merangkumkan dua dekad penyelidikan capsaicin dan kanser.
Penyelidik mendapati capsaicin telah diuji terhadap pelbagai jenis sel dan model kanser, termasuk:
- Kanser prostat
- Kanser pankreas
- Kanser kolorektal
- Kanser paru-paru
- Kanser payudara
- Kanser hati
- Kanser kulit
- Kanser pundi kencing
- Kanser otak
- Beberapa jenis leukemia
- Beberapa kanser lain
Secara umum, penyelidikan praklinikal mencadangkan capsaicin boleh mempengaruhi tiga kawasan besar, iaitu pertumbuhan sel, kematian sel dan penyebaran tumor.
Akan tetapi, tindak balas tersebut bergantung pada jenis sel, dos, tempoh pendedahan, keadaan eksperimen dan ciri molekul tumor.
Kajian sistematik tersebut bukan bukti bahawa cili menyembuhkan kanser. Ia ialah peta kepada penyelidikan yang telah dilakukan dan mekanisme yang sedang diterokai.
Sebahagian besar bukti yang dihimpunkan datang daripada kajian in vitro, iaitu eksperimen terhadap sel di makmal, dan kajian in vivo pada haiwan. Bukti klinikal manusia masih sangat terhad.
Bagaimana capsaicin boleh mempengaruhi sel kanser?
1. Mengganggu kitaran sel
Sel normal melalui beberapa peringkat sebelum membahagi. Sistem kawalan akan menghentikan proses itu jika DNA rosak atau keadaan tidak sesuai.
Dalam kanser, sebahagian daripada sistem kawalan ini gagal. Sel kemudian terus membiak tanpa tertib.
Dalam beberapa model makmal, capsaicin didapati mempengaruhi protein seperti p53, p21, CDK2 dan pengawal kitaran sel yang lain.
Kesannya, sesetengah sel kanser dihentikan pada fasa tertentu dan tidak dapat meneruskan pembahagian. Kesan ini pernah dilaporkan dalam model kanser kolon, pundi kencing dan beberapa jenis tumor lain.
Walau bagaimanapun, kitaran sel manusia sangat kompleks. Perubahan pada satu atau dua protein dalam eksperimen belum membuktikan sesuatu makanan boleh menghentikan pertumbuhan kanser dalam tubuh pesakit.
2. Mencetuskan apoptosis
Apoptosis ialah program kematian sel yang tersusun.
Bayangkan sebuah sel mempunyai butang keselamatan yang mengarahkannya menutup operasi apabila kerosakan menjadi terlalu berat. Sel kanser sering mencari jalan untuk mematikan atau mengelakkan butang keselamatan ini.
Kajian makmal menunjukkan capsaicin boleh mengaktifkan semula beberapa laluan apoptosis. Capsaicin boleh meningkatkan kemasukan kalsium melalui TRPV1, mengganggu keseimbangan mitokondria, meningkatkan penghasilan reactive oxygen species atau ROS, melepaskan cytochrome c dan mengaktifkan protein caspase.
Mekanisme ini pernah diperhatikan dalam model kanser pankreas, prostat, paru-paru, kolorektal, tiroid dan beberapa kanser lain.
Namun, ROS tidak semestinya sentiasa baik atau sentiasa buruk.
Dalam jumlah terkawal, ROS berfungsi sebagai isyarat sel. Dalam jumlah berlebihan, ia boleh merosakkan sel. Hasil akhirnya bergantung kepada konteks biologi, jenis sel, tahap kesihatan sel dan dos capsaicin yang digunakan.
3. Mempengaruhi autophagy
Autophagy ialah proses kitar semula dalaman sel. Sel memecahkan komponen yang rosak dan menggunakan semula bahan tersebut.
Dalam kanser, autophagy mempunyai dua wajah.
Dalam sesetengah keadaan, autophagy boleh membantu membunuh sel yang mengalami tekanan. Dalam keadaan lain pula, proses yang sama membantu sel tumor bertahan ketika kekurangan nutrien, oksigen atau terdedah kepada rawatan.
Kajian capsaicin menunjukkan kerumitan yang sama.
Dalam sesetengah model, capsaicin mencetuskan autophagy yang menyumbang kepada kematian sel. Dalam model lain, autophagy menjadi mekanisme perlindungan kepada tumor.
Apabila penyelidik menghalang proses autophagy, kesan kematian sel akibat capsaicin kadangkala menjadi lebih kuat.
Ini satu sebab mengapa kita tidak boleh meringkaskan capsaicin sebagai bahan yang sentiasa “membunuh kanser”. Laluan biologi yang sama boleh menghasilkan kesan berbeza mengikut jenis tumor dan keadaan eksperimen.
4. Mengganggu angiogenesis dan metastasis
Tumor yang semakin membesar memerlukan bekalan darah untuk membawa oksigen dan nutrien. Proses membina salur darah baharu dikenali sebagai angiogenesis.
Sel kanser juga boleh bergerak, menyerang tisu berhampiran dan merebak ke organ lain melalui proses metastasis.
Kajian praklinikal menunjukkan capsaicin boleh mempengaruhi beberapa protein yang terlibat dalam angiogenesis, penghijrahan sel dan pencerobohan tisu.
Beberapa eksperimen melaporkan pengurangan aktiviti enzim pemecah matriks serta perubahan pada laluan yang terlibat dalam pergerakan sel tumor.
Sekali lagi, hasil ini ialah petunjuk mekanistik. Ia belum membuktikan bahawa sambal, cili mentah atau kapsul capsaicin boleh mencegah metastasis dalam tubuh pesakit kanser.
5. Ferroptosis: perkembangan kajian yang lebih baharu
Ferroptosis ialah bentuk kematian sel yang bergantung pada zat besi dan proses peroksidasi lipid. Ia berbeza daripada apoptosis, nekrosis dan autophagy.
Kajian 2025 dalam Frontiers in Oncology menilai kesan capsaicin pada sel karsinoma sel skuamus lidah.
Penyelidik melaporkan bahawa capsaicin meningkatkan tanda kerosakan lipid dan zat besi, menurunkan pertahanan antioksidan tertentu serta mempengaruhi laluan AMPK, SLC7A11, ACSL4 dan GPX4.
Eksperimen haiwan turut menyokong mekanisme tersebut.
Kajian ini menambah satu lagi kemungkinan cara capsaicin mempengaruhi sel kanser. Namun, ia masih kajian melibatkan sel dan haiwan, bukannya bukti bahawa capsaicin boleh digunakan sebagai rawatan kanser lidah pada manusia.
Jenis kanser yang pernah dikaji
Kanser prostat
Capsaicin telah diuji pada beberapa garisan sel kanser prostat, termasuk sel yang bergantung dan tidak bergantung kepada androgen.
Penyelidikan melaporkan perubahan pada reseptor androgen, NF-kB, AMPK, ROS, autophagy dan apoptosis. Dalam model tikus tertentu, capsaicin juga dilaporkan mengurangkan beban tumor atau metastasis.
Sebuah percubaan fasa II turut didaftarkan untuk menilai capsaicin sebagai agen pencegahan kimia pada lelaki dengan kanser prostat setempat.
Reka bentuknya melibatkan pemberian capsaicin oral sebelum biopsi atau pembedahan bagi menilai penanda seperti Ki-67, p27, PSA, apoptosis dan keselamatan.
Kewujudan kajian ini menunjukkan minat saintifik terhadap capsaicin. Namun, pendaftaran percubaan bukan bukti bahawa rawatan itu telah berjaya.
Data klinikal yang kukuh dan penerbitan keputusan percubaan masih diperlukan sebelum sebarang cadangan rawatan boleh dibuat.
Kanser pankreas
Dalam model sel dan haiwan, capsaicin dilaporkan meningkatkan ROS, mengubah keseimbangan protein Bax dan Bcl-2, melepaskan cytochrome c serta mencetuskan apoptosis.
Kanser pankreas ialah penyakit yang kompleks dan sering dikesan lewat. Hasil praklinikal yang menarik tidak boleh dijadikan alasan untuk melambatkan atau menghentikan rawatan standard.
Pembedahan, kemoterapi, radioterapi dan rawatan lain dipilih berdasarkan tahap kanser, lokasi tumor serta keadaan pesakit.
Kanser kolorektal
Kajian sel kanser kolon menunjukkan capsaicin boleh mempengaruhi p53, kitaran sel dan laluan TRPV1.
Penyelidik turut mengkaji perubahan pada calcineurin, NFAT dan protein yang berkaitan dengan apoptosis.
Namun, kesan makan cili terhadap risiko kanser kolorektal tidak boleh disimpulkan hanya daripada eksperimen sel.
Kanser kolorektal juga dipengaruhi oleh umur, sejarah keluarga, obesiti, aktiviti fizikal, tabiat merokok, pengambilan alkohol, daging proses, serat makanan dan pelbagai faktor lain.
Kanser paru-paru
Capsaicin dilaporkan mencetuskan perubahan kalsium dan apoptosis dalam beberapa garisan sel kanser paru-paru.
Penyelidikan lebih baharu turut meneroka kaitannya dengan ferroptosis dan sensitiviti terhadap rawatan.
Walau bagaimanapun, cara paling kukuh untuk mengurangkan risiko kanser paru-paru masih dengan mengelakkan rokok dan asap tembakau, bukannya menambah kepedasan makanan.
Cili tidak boleh meneutralkan kesan berbahaya bahan kimia daripada rokok.
Kanser payudara, hati, kulit dan pundi kencing
Kajian terhadap tumor ini melaporkan pelbagai mekanisme, termasuk perubahan NF-kB, SIRT1, tNOX, p53, kalsium sel, ROS, apoptosis dan autophagy.
Hasilnya tidak seragam. Sesetengah laluan membantu kematian sel, manakala laluan lain boleh melindungi sel daripada tekanan.
Senarai panjang jenis kanser yang pernah diuji tidak bermakna capsaicin telah terbukti merawat semuanya.
Ia lebih tepat difahami sebagai senarai model penyelidikan dan bukannya senarai penyakit yang boleh dirawat dengan cili.
Mengapa keputusan makmal tidak boleh terus digunakan pada manusia?
Dos makmal mungkin sukar dicapai melalui makanan
Dalam eksperimen, sel boleh didedahkan terus kepada capsaicin pada kepekatan tertentu selama beberapa jam atau hari.
Apabila manusia makan cili, capsaicin perlu melalui pencernaan, penyerapan, metabolisme di hati, pengedaran dalam darah dan penyingkiran daripada tubuh.
Hanya sebahagian daripada capsaicin mungkin sampai ke sesuatu tisu. Kepekatannya juga tidak semestinya sama dengan dos yang digunakan untuk membunuh sel kanser di dalam makmal.
Jumlah capsaicin dalam satu hidangan sambal juga berbeza mengikut jenis cili, kematangan, cara penyediaan dan kuantiti yang dimakan.
Tumor manusia jauh lebih kompleks
Garisan sel makmal biasanya hanya mewakili sebahagian kecil daripada ciri sesuatu kanser.
Tumor sebenar mengandungi pelbagai subpopulasi sel, salur darah, sel imun, tisu sokongan dan keadaan oksigen yang berbeza.
Mutasi antara dua pesakit yang mempunyai diagnosis kanser sama juga boleh berlainan. Sebab itulah dua pesakit mungkin memberi tindak balas yang berbeza terhadap ubat yang sama.
Bahan perlu membezakan sel kanser dan sel normal
Membunuh sel dalam piring makmal bukan satu-satunya syarat untuk menjadi ubat kanser.
Rawatan perlu mempunyai tetingkap terapeutik, iaitu cukup kuat terhadap tumor tetapi masih boleh diterima oleh tisu normal.
Dos yang terlalu tinggi mungkin menyebabkan kerengsaan, kesakitan, kerosakan tisu atau kesan sampingan lain sebelum bahan itu mencapai tumor dalam kepekatan yang diperlukan.
Keputusan perlu diuji melalui percubaan klinikal
Percubaan manusia menilai dos, keselamatan, kesan sampingan, interaksi ubat, penanda biologi, tindak balas tumor, kualiti hidup dan kelangsungan hidup.
Tanpa data ini, kita belum boleh menyatakan bahawa capsaicin oral mampu merawat kanser.
Ini bukan bermakna penyelidikan capsaicin tidak berguna. Penyelidikan awal diperlukan untuk mengenal pasti molekul yang berpotensi. Namun, proses daripada makmal kepada rawatan manusia biasanya panjang dan banyak calon ubat gagal di tengah jalan.
Adakah capsaicin langsung tidak berguna dalam perubatan?
Capsaicin memang mempunyai kegunaan perubatan yang terbukti, tetapi konteksnya berbeza.
Formulasi topikal capsaicin digunakan untuk beberapa jenis kesakitan neuropatik. Apabila digunakan berulang atau dalam kepekatan tinggi di bawah pengawasan, ia mengurangkan kepekaan serabut saraf tertentu terhadap rangsangan sakit.
Capsaicin juga dikaji untuk membantu mengurus kesakitan atau simptom berkaitan rawatan kanser, termasuk kesakitan selepas pembedahan dan loya dalam keadaan tertentu.
Penggunaan ini tidak sama dengan membunuh tumor.
Sebuah bahan boleh membantu mengawal simptom tanpa merawat punca penyakit. Morfin, misalnya, boleh mengurangkan kesakitan tetapi bukan ubat yang mengecutkan semua tumor.
Prinsip yang sama perlu digunakan ketika membaca berita mengenai capsaicin.
Adakah lebih banyak cili bermakna lebih banyak perlindungan?
Tidak.
Dalam pemakanan, lebih banyak tidak semestinya lebih baik. Pengambilan capsaicin yang terlalu banyak boleh menyebabkan pedih pada mulut, sakit perut, rasa panas, loya atau cirit-birit, terutama pada individu yang sensitif.
Kajian pemerhatian mengenai pengambilan cili dan kanser perut juga memberikan hasil yang tidak seragam.
Sesetengah analisis melaporkan kaitan antara pengambilan cili yang sangat tinggi dengan risiko kanser gastrik. Namun, kajian sebegini terdedah kepada faktor pengganggu seperti:
- Pengambilan garam
- Makanan jeruk
- Tabiat merokok
- Pengambilan alkohol
- Jangkitan Helicobacter pylori
- Keseluruhan corak pemakanan
- Cara cili dan makanan disediakan
Kaitan tidak semestinya bermaksud sebab.
Namun, ketidakpastian ini sudah cukup untuk menolak idea bahawa kita patut mengejar dos capsaicin setinggi mungkin.
Satu lagi masalah ialah cara cili dimakan.
Sambal boleh mengandungi minyak, gula dan garam yang banyak. Jika satu pinggan dipenuhi makanan ultra-proses dan sayur hampir tiada, kehadiran cili tidak menukarnya secara automatik menjadi hidangan antikanser.
Mengapa tajuk “cili anti kanser” mudah menjadi viral?
Cerita tentang satu makanan yang mampu melawan penyakit besar sangat mudah menarik perhatian.
Ia ringkas, mengejutkan dan memberi rasa bahawa kita mempunyai kawalan. Tajuk seperti “capsaicin membunuh sel kanser” pula memang boleh berpunca daripada kajian sebenar, tetapi maklumat penting sering hilang apabila kajian itu dipendekkan menjadi satu ayat.
Pertama, tajuk jarang menyebut sama ada eksperimen dilakukan pada sel, haiwan atau manusia.
Kedua, dos yang digunakan tidak diterangkan.
Ketiga, orang tidak diberitahu sama ada capsaicin diberikan terus kepada sel, disuntik, dimasukkan dalam makanan atau dihantar menggunakan sistem khas.
Keempat, keputusan negatif atau mekanisme yang bertentangan kurang mendapat perhatian kerana tidak cukup sensasi.
Inilah masalah apabila bahasa makmal diterjemahkan terus menjadi nasihat pemakanan.
Dalam jurnal, perkataan “menghalang pertumbuhan” mungkin merujuk kepada perubahan pada satu garisan sel selepas terdedah kepada kepekatan tertentu selama 24 jam.
Di media sosial, ayat itu boleh berubah menjadi “makan cili setiap hari boleh cegah kanser”.
Maknanya sudah jauh berbeza.
Pembaca tidak perlu menolak semua berita kesihatan. Sebaliknya, tanyakan empat soalan mudah:
- Kajian dibuat pada siapa—sel, haiwan atau manusia?
- Berapa besar sampel kajian?
- Berapa dos yang digunakan?
- Apakah hasil yang diukur?
Jika kajian hanya mengukur perubahan protein dalam sel, jangan terus menganggap ia membuktikan pesakit akan hidup lebih lama.
Siapa yang perlu lebih berhati-hati?
Toleransi terhadap makanan pedas berbeza antara individu.
Orang yang mempunyai refluks gastroesofagus, usus sensitif, cirit-birit, luka dalam mulut atau mukositis akibat rawatan kanser mungkin mendapati makanan pedas memburukkan simptom.
Pesakit yang sukar makan, kehilangan berat badan atau mengalami perubahan rasa akibat kemoterapi perlu mengutamakan makanan yang boleh diterima dan mencukupi dari segi tenaga serta protein.
Ekstrak capsaicin atau suplemen pekat tidak sama dengan penggunaan cili sebagai perasa.
Kepekatannya boleh menjadi lebih tinggi dan risiko interaksi atau kesan sampingan mungkin berbeza. Pesakit kanser perlu berbincang dengan doktor atau ahli farmasi sebelum mengambil produk pekat, terutama ketika menjalani kemoterapi, radioterapi, imunoterapi atau rawatan sasaran.
Pencegahan kanser: perkara yang buktinya lebih kukuh
Kalau tujuan kita benar-benar mahu mengurangkan risiko kanser, jangan biarkan satu bahan popular menutup perkara asas yang mempunyai bukti jauh lebih kukuh.
1. Elakkan tembakau
Mengelakkan penggunaan tembakau ialah antara langkah terpenting untuk mengurangkan risiko kanser.
Rokok berkait dengan pelbagai jenis kanser, bukan hanya kanser paru-paru. Ia turut dikaitkan dengan kanser mulut, tekak, larinks, esofagus, pankreas, pundi kencing, buah pinggang dan beberapa kanser lain.
Menambah cili dalam makanan tidak boleh memadamkan kesan rokok.
2. Kekalkan berat badan yang sesuai
Berat badan berlebihan dikaitkan dengan beberapa jenis kanser, termasuk kanser kolorektal, payudara selepas menopaus, rahim, esofagus, buah pinggang, hati dan pankreas.
Ini tidak bermaksud semua orang berbadan besar akan mendapat kanser. Ia bermaksud risiko secara purata meningkat apabila lebihan lemak badan mempengaruhi hormon, keradangan dan metabolisme.
3. Aktif bergerak
Aktiviti fizikal memberi manfaat kepada kesihatan metabolik, kawalan berat badan dan risiko beberapa jenis kanser.
Kita tidak semestinya perlu menjadi pelari maraton. Berjalan dengan kerap, latihan kekuatan, kerja rumah, berkebun dan aktiviti harian semuanya boleh menyumbang.
Yang penting ialah mengurangkan masa duduk dan bergerak secara konsisten.
4. Bina corak pemakanan yang baik
Utamakan sayur, buah, kekacang, bijirin penuh dan sumber protein yang sesuai. Hadkan daging proses, makanan ultra-proses, minuman manis dan alkohol.
Cili boleh berada dalam corak pemakanan ini sebagai perasa, bukannya sebagai wira tunggal.
Satu jenis makanan tidak boleh menggantikan keseluruhan corak pemakanan yang baik.
5. Ambil vaksin berkaitan
Vaksin HPV boleh membantu mengurangkan risiko kanser berkaitan jangkitan HPV, manakala vaksin hepatitis B membantu mengurangkan risiko jangkitan kronik yang boleh membawa kepada kanser hati.
Vaksin tidak merawat kanser yang sudah terbentuk, tetapi boleh menjadi sebahagian daripada strategi pencegahan.
6. Jalani saringan yang disarankan
Saringan kanser perlu dipertimbangkan berdasarkan umur, jantina, sejarah keluarga dan faktor risiko.
Saringan boleh menemui perubahan prakanser atau kanser pada peringkat awal ketika rawatan mungkin lebih berkesan.
Jangan bergantung pada makanan tertentu sehingga mengabaikan pemeriksaan yang disarankan.
Cara menikmati cili dengan lebih waras
Tidak perlu takut kepada cili jika tubuh kita boleh menerimanya. Tidak perlu juga memaksa diri makan terlalu pedas kerana mahu mengejar kesan antikanser yang belum terbukti.
Gunakan cili untuk menambah rasa kepada sayur, kekacang, ikan, telur atau hidangan berasaskan makanan sebenar.
Kawal minyak, gula dan garam dalam sambal. Jika perut mudah tidak selesa, kurangkan jumlah cili atau pilih jenis yang kurang pedas. Perhatikan tindak balas badan sendiri.
Jangan mengambil ekstrak capsaicin pekat dengan harapan ia boleh menggantikan rawatan doktor.
Jangan berhenti daripada pembedahan, radioterapi, kemoterapi, terapi hormon, imunoterapi atau ubat sasaran semata-mata kerana membaca testimoni di media sosial.
Rawatan kanser dipilih berdasarkan jenis tumor, tahap penyakit, penanda molekul dan keadaan keseluruhan pesakit.
Soalan lazim tentang cili dan kanser
Adakah biji cili mengandungi capsaicin?
Biji bukan lokasi utama penghasilan capsaicin.
Rasa pedas pada biji kebanyakannya datang daripada capsaicin yang berpindah atau melekat daripada tisu plasenta di sekelilingnya.
Kandungan capsaicin pada setiap bahagian buah boleh berbeza mengikut varieti, tahap kematangan dan cara pengendalian.
Adakah membuang tisu putih mengurangkan kepedasan?
Ya.
Oleh sebab plasenta ialah kawasan utama capsaicinoid, membuang tisu putih bersama biji biasanya mengurangkan kepedasan dengan ketara.
Adakah makan cili setiap hari boleh mencegah kanser?
Belum ada bukti klinikal kukuh yang membolehkan kita menjanjikan kesan tersebut.
Risiko kanser dipengaruhi oleh genetik, umur, tembakau, berat badan, alkohol, jangkitan, pendedahan persekitaran dan keseluruhan gaya hidup.
Cili boleh menjadi sebahagian daripada diet yang sihat, tetapi ia bukan jaminan perlindungan daripada kanser.
Bolehkah pesakit kanser makan cili?
Ramai pesakit boleh makan cili dalam jumlah biasa jika tidak mengalami simptom atau menerima larangan khusus daripada pasukan rawatan.
Namun, pesakit yang mengalami mukositis, refluks, cirit-birit, loya atau kesukaran makan mungkin perlu mengurangkannya.
Ikut nasihat doktor, pakar diet atau pasukan rawatan.
Adakah capsaicin bakal menjadi ubat kanser?
Capsaicin ialah calon molekul penyelidikan yang menarik.
Penyelidik masih perlu menyelesaikan isu dos, penghantaran ke tumor, bioavailabiliti, selektiviti terhadap sel kanser dan keselamatan kepada tisu normal.
Sistem penghantaran ubat seperti nanopartikel turut dikaji. Namun, kajian awal tidak boleh dianggap sebagai kelulusan rawatan.
Kesimpulan: cili menarik untuk sains, tetapi belum menjadi ubat kanser
Jawapan kepada tajuk “CILI ANTI KANSER?” ialah capsaicin dalam cili memang menunjukkan aktiviti antikanser dalam pelbagai kajian sel dan sebahagian model haiwan.
Capsaicin boleh mempengaruhi kitaran sel, apoptosis, autophagy, tekanan oksidatif, angiogenesis, metastasis dan ferroptosis.
Tisu plasenta atau bahagian putih cili ialah lokasi utama penghasilan capsaicin, bukannya biji.
Namun, bukti tersebut belum sama dengan bukti bahawa makan cili boleh merawat kanser pada manusia.
Dos makanan berbeza daripada dos eksperimen. Tumor manusia jauh lebih kompleks. Bukti percubaan klinikal masih terhad dan keselamatan dos pekat perlu dinilai dengan teliti.
Jadi, makanlah cili kerana kita menyukainya, kerana ia menambah rasa dan kerana ia boleh menjadi sebahagian daripada hidangan yang baik.
Jangan makan cili sebagai pengganti rawatan atau sebagai lesen untuk mengabaikan corak pemakanan secara keseluruhan.
Sains yang baik bukan sekadar bertanya, “Ada kajian atau tidak?”
Sains bertanya:
“Apakah jenis kajiannya, dilakukan pada siapa, menggunakan dos berapa dan adakah hasilnya benar-benar memperbaiki kesihatan manusia?”
Itulah perbezaan antara tajuk yang pedas dengan kesimpulan yang matang.
Rujukan pilihan
- Adetunji TL, Olawale F dan rakan-rakan. Capsaicin: A Two-Decade Systematic Review of Global Research Output and Recent Advances Against Human Cancer. Frontiers in Oncology. 2022;12:908487.
- Zhao Q, Wang Y dan rakan-rakan. Capsaicin induces ferroptosis via suppression of SLC7A11 activity and upregulation of ACSL4 mediated by AMPK in tongue squamous cell carcinoma. Frontiers in Oncology. 2025.
- Zhang ZX, Zhao SN dan rakan-rakan. Discovery of putative capsaicin biosynthetic genes by RNA-Seq and digital gene expression analysis of pepper. Scientific Reports. 2016;6:34121.
- Aldana-Iuit JG dan rakan-rakan. Nitrate Promotes Capsaicin Accumulation in Capsicum chinense Immobilized Placentas. BioMed Research International. 2015.
- ClinicalTrials.gov. NCT02037464. CAPSAICIN Trial: Assessing Capsaicin as a Chemopreventive Agent for Prostate Cancer.
- National Cancer Institute. Cancer Trends Progress Report: Prevention.
Penafian: Artikel ini disediakan untuk pendidikan kesihatan dan bukan diagnosis atau arahan rawatan. Pesakit kanser hendaklah mendapatkan nasihat doktor dan tidak menghentikan rawatan berdasarkan kandungan media sosial atau artikel umum.
